Punkty karne i utrata prawa jazdy w Bułgarii (2026)

Krótka odpowiedź

Czy w Bułgarii odejmuje się punkty karne za elektroniczny mandat drogowy?

Tak. Od 7 maja 2026 r. punkty karne w Bułgarii odejmuje się nie tylko na podstawie decyzji o ukaraniu, ale także prawomocnego mandatu na miejscu lub mandatu elektronicznego, również wtedy, gdy grzywnę zapłacono ze zniżką. Liczba punktów jest podana w samym dokumencie. Jeżeli uważają Państwo mandat za niezgodny z prawem, trzeba go zaskarżyć w 14-dniowym terminie: zapłata czyni go prawomocnym i prowadzi do odjęcia punktów.

Kierowca w okularach rozmawia przez telefon komórkowy podczas jazdy.

Punkty karne (контролни точки) to system, w którym państwo rejestruje wykroczenia każdego kierowcy, a gdy punkty się wyczerpią, prowadzą one do utraty prawa jazdy i uprawnień do kierowania pojazdami. Przez długi czas wielu kierowców traktowało je jako formalność, ponieważ punkty odejmowano wyłącznie na podstawie decyzji o ukaraniu, a większość mandatów z fotoradarów przychodziła jako mandaty elektroniczne. Od zmian w bułgarskiej ustawie o ruchu drogowym (Закон за движението по пътищата, ЗДвП) z 2025 r. i zmian w rozporządzeniu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z 2026 r. tak już nie jest.

W tym artykule wyjaśniamy, ile mają Państwo punktów, kiedy i na podstawie jakiego dokumentu się je odejmuje, jak się je przywraca i co się dzieje po dojściu do zera. Najważniejsza jest część praktyczna: w którym momencie można jeszcze się bronić i dlaczego zapłata „dla świętego spokoju” jest często najdroższą decyzją.

Ile punktów karnych ma prawo jazdy?

Przy wydaniu prawa jazdy kierowca otrzymuje określoną liczbę punktów karnych służących do ewidencjonowania wykroczeń (art. 157 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym). Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych (rozporządzenie nr Із-2539 z 2012 r.) ustala maksimum na 39 punktów.

  • Nowy kierowca otrzymuje dwie trzecie maksimum, czyli 26 punktów. Pozostałe 13 punktów dodaje się po 24 miesiącach doświadczenia za kierownicą (art. 157 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym).
  • Uzyskanie nowej kategorii nie zmienia liczby punktów (art. 157 ust. 2 ustawy o ruchu drogowym).
  • Informacje o punktach przechowuje się w Krajowym Rejestrze Kierowców i ich Wykroczeń.

Od 7 września 2025 r. ustawa wprowadziła także status „kierowcy bez kar” („Водач на МПС без наказания”). Przyznaje się go kierowcy, który przez 6 lat nie był karany za naruszenia przepisów ruchu drogowego (art. 157 ust. 2a ustawy o ruchu drogowym). Takiemu kierowcy nie odejmuje się punktów, z wyjątkiem wykroczeń zagrożonych zakazem prowadzenia pojazdów (art. 157 ust. 2b). Status traci się wraz z prawomocną karą zakazu prowadzenia pojazdów (art. 157 ust. 2v).

Co zmieniło się w latach 2025 i 2026

Zmiany wprowadzano w trzech etapach i ważne jest rozróżnianie ich według dat:

  1. Nowelizacja ustawy o ruchu drogowym (Dziennik Urzędowy nr 64 z 2025 r.). Ustawa wprost uczyniła liczbę odejmowanych punktów obowiązkowym elementem mandatu na miejscu (art. 186 ust. 1) i mandatu elektronicznego (art. 189 ust. 5 pkt 8). Wprowadziła też odcinkowy pomiar prędkości (art. 189 ust. 5a).
  2. Nowelizacja rozporządzenia z lutego 2026 r. (Dziennik Urzędowy nr 22 z 24.02.2026). Na jej podstawie punkty odejmuje się na podstawie prawomocnej decyzji o ukaraniu, mandatu na miejscu lub mandatu elektronicznego. Część dotycząca mandatu elektronicznego weszła w życie 7 maja 2026 r. Liczbę punktów za jazdę z zawartością alkoholu powyżej 0,5 do 0,8 promila zwiększono z 8 do 10.
  3. Nowelizacja z maja 2026 r. (Dziennik Urzędowy nr 49 z 29.05.2026). Zmieniła punkty za przekroczenie prędkości, w tym za prędkość średnią, i przebudowała zasady ich przywracania.

Jeżeli wykroczenie popełniono przed jedną z tych dat, warto sprawdzić z adwokatem, która wersja przepisów ma zastosowanie.

Na podstawie jakich dokumentów odejmuje się punkty

Obecnie punkty odejmuje się na podstawie trzech rodzajów prawomocnych aktów:

Dokument Kiedy jest wydawany Termin zapłaty ze zniżką Termin zaskarżenia
Decyzja o ukaraniu (наказателно постановление, НП) Po protokole stwierdzenia wykroczenia administracyjnego (АУАН) 80% w ciągu 14 dni (art. 79b bułgarskiej ustawy o wykroczeniach administracyjnych i sankcjach, ЗАНН) Odwołanie w ciągu 14 dni od doręczenia (art. 59 ust. 2 ustawy o wykroczeniach administracyjnych i sankcjach)
Mandat na miejscu (фиш) Policjant nakłada grzywnę, jeżeli kierowca się zgadza 80% w ciągu 7 dni (art. 186 ust. 7 ustawy o ruchu drogowym) W razie braku zgody należy odmówić podpisu, a wtedy sporządza się protokół stwierdzenia wykroczenia (art. 186 ust. 2)
Mandat elektroniczny Wykroczenie zarejestrowane przez kamerę 70% w ciągu 14 dni (art. 189 ust. 5g ustawy o ruchu drogowym) Sprzeciw w ciągu 7 dni lub odwołanie w ciągu 14 dni (art. 189 ust. 6 i 8)

Łączy je jedno: punkty odejmuje się, gdy dokument staje się prawomocny. Zapłata grzywny również czyni go prawomocnym. Mandat elektroniczny staje się prawomocny, jeżeli zostanie zapłacony w terminie dobrowolnej zapłaty, z dniem zapłaty (art. 189 ust. 10 pkt 4 ustawy o ruchu drogowym). Przy decyzji o ukaraniu zapłaconej ze zniżką 80% decyzja staje się prawomocna w części dotyczącej grzywny z dniem zapłaty (art. 79b ust. 2 ustawy o wykroczeniach administracyjnych i sankcjach).

Mandat na miejscu ma jeszcze jedną szczególną cechę. Jeżeli nie zostanie zapłacony w terminie 7 dni, traktuje się go jak prawomocną decyzję o ukaraniu i kieruje do egzekucji (art. 186 ust. 8 ustawy o ruchu drogowym). Mandatem na miejscu nie można orzec zakazu prowadzenia pojazdów. Jeżeli więc nie zgadzają się Państwo z zarzucanym wykroczeniem, nie należy podpisywać mandatu. Warto zażądać sporządzenia protokołu stwierdzenia wykroczenia, wobec którego przysługują pełne środki obrony.

Ile punktów odejmuje się za najczęstsze wykroczenia

Wykaz wykroczeń i punktów znajduje się w art. 6 rozporządzenia i ulega zmianom. W chwili pisania tego artykułu rozporządzenie przewiduje za najpoważniejsze przypadki przekroczenia prędkości:

Wykroczenie Punkty
Przekroczenie limitu o ponad 40 km/h w terenie zabudowanym lub o ponad 50 km/h poza terenem zabudowanym, także przy pomiarze prędkości średniej (art. 182 ust. 1 pkt 5 i 6, ust. 2 pkt 6, ust. 3 pkt 6 i ust. 3a ustawy o ruchu drogowym) 18
Powtórne wykroczenie tego rodzaju (art. 182 ust. 4 i 4a ustawy o ruchu drogowym) 21
Systematyczne wykroczenie tego rodzaju (art. 182 ust. 5 i 6 ustawy o ruchu drogowym) 26
Jazda z zawartością alkoholu powyżej 0,5 do 0,8 promila (art. 174 ust. 1 pkt 1 ustawy o ruchu drogowym) 10

Nowemu kierowcy z 26 punktami wystarczy jedno systematyczne przekroczenie prędkości, aby stracić wszystkie. Wykroczenia te są też zagrożone zakazem prowadzenia pojazdów, dlatego wydaje się za nie decyzję o ukaraniu, a nie mandat na miejscu.

Punkty odejmuje się także za szereg innych wykroczeń, takich jak korzystanie z telefonu komórkowego bez zestawu głośnomówiącego, niezapięcie pasów bezpieczeństwa, przejazd na czerwonym świetle czy nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu. Liczba punktów jest podana w każdym mandacie i każdej decyzji o ukaraniu. W razie wątpliwości przed zapłatą warto sprawdzić aktualną wersję rozporządzenia.

Jak przywraca się punkty karne

Ustawa przewiduje dwa sposoby (art. 158 ustawy o ruchu drogowym i rozporządzenie w brzmieniu z maja 2026 r.):

  1. Dodatkowy kurs szkoleniowy. Przywraca jedną trzecią maksimum, czyli 13 punktów, ale nie częściej niż raz w roku. Ustawa o ruchu drogowym wymaga też, aby nałożone grzywny zostały zapłacone w ciągu miesiąca od uprawomocnienia się aktu (art. 158 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 190 ust. 3), co dokumentuje się dowodami zapłaty.
  2. Automatycznie po 2 latach. Punkty przywraca się automatycznie po upływie dwóch lat od uprawomocnienia się ostatniej decyzji o ukaraniu, mandatu na miejscu lub mandatu elektronicznego, na podstawie którego odjęto punkty.

Punkty przywraca się do maksimum 39, a u nowego kierowcy do 26 (art. 158 ust. 2 ustawy o ruchu drogowym). Warto zwrócić uwagę na drugi sposób: każdy nowy akt, na podstawie którego odejmuje się punkty, rozpoczyna dwuletni okres od nowa. Kurs ma sens tylko wtedy, gdy ma się jeszcze punkty. Po utracie wszystkich uprawnienie do kierowania pojazdami wygasa z mocy prawa.

Co się dzieje po utracie wszystkich punktów

Skutki określa art. 157 ust. 4 i 5 ustawy o ruchu drogowym:

  • traci się uprawnienie do kierowania pojazdami i trzeba zwrócić prawo jazdy do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych;
  • jeżeli prawo jazdy nie zostanie zwrócone, odbiera się je w ramach przymusowego środka administracyjnego (art. 171 pkt 4 ustawy o ruchu drogowym);
  • nie wydaje się duplikatu (art. 160 ust. 3 ustawy o ruchu drogowym);
  • można ponownie przystąpić do egzaminu, ale nie wcześniej niż po 6 miesiącach od dnia zwrotu prawa jazdy. Doświadczenie za kierownicą zdobyte przed utratą uprawnień liczy się przy ubieganiu się o kategorię wymagającą doświadczenia.

Utrata wszystkich punktów to nie to samo co zakaz prowadzenia pojazdów. Zakaz jest karą za konkretne wykroczenie i biegnie przez określony czas od zatrzymania prawa jazdy (art. 190 ust. 2 ustawy o ruchu drogowym). Po jego zakończeniu odzyskuje się prawo jazdy. Przy utracie punktów uprawnienie do kierowania wygasa i trzeba je uzyskać ponownie, zdając egzamin.

Jest też trzeci scenariusz: tymczasowe zatrzymanie prawa jazdy jako środek przymusu. Od września 2025 r. policjant zatrzymuje prawo jazdy już przy sporządzeniu protokołu stwierdzenia wykroczenia za każde wykroczenie, za które ustawa przewiduje zakaz prowadzenia pojazdów, do czasu rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności, ale na określony maksymalny okres (art. 171 pkt 1 lit. h i art. 172 ust. 3 ustawy o ruchu drogowym).

Jak zaskarżyć środek przymusu

Zarządzenia o zastosowaniu przymusowych środków administracyjnych na podstawie ustawy o ruchu drogowym zaskarża się w trybie bułgarskiego Kodeksu postępowania administracyjnego (АПК) do sądu administracyjnego w ciągu 14 dni od zawiadomienia (art. 172 ust. 5 ustawy o ruchu drogowym i art. 149 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Orzeczenie sądu jest ostateczne, a skarga nie wstrzymuje wykonania (art. 172 ust. 6 ustawy o ruchu drogowym). Termin można dokładnie obliczyć za pomocą naszego kalkulatora terminów. To, w jakim zakresie sąd w takiej sprawie bada także decyzje o ukaraniu, na podstawie których odjęto punkty, zależy od konkretnej sprawy i praktyki sądu.

Jak bronić się, zanim punkty się skończą

Najskuteczniejsza obrona jest na wczesnym etapie, wobec każdego poszczególnego dokumentu. Gdy decyzja o ukaraniu lub mandat stanie się prawomocny, punkty odejmuje się z mocy prawa. Dlatego warto postępować następująco:

  1. Nie płacić automatycznie. Jeżeli są Państwo blisko progu lub są nowym kierowcą, warto policzyć, ile punktów zostanie po nowym wykroczeniu. Zniżka rzadko jest warta utraty prawa jazdy.
  2. Sprawdzić dokument. Brak obowiązkowych elementów, błędne miejsce, niedokładnie wskazany przepis lub przekroczony termin wydania to jedne z najczęstszych podstaw uchylenia. O mandatach z fotoradarów piszemy szczegółowo w poradniku o odwołaniu od mandatu z fotoradaru KAT.
  3. Jeżeli to nie Państwo prowadzili, należy złożyć oświadczenie z danymi kierowcy w terminie 14 dni (art. 189 ust. 4 ustawy o ruchu drogowym). Nowy mandat i punkty otrzyma wtedy rzeczywisty sprawca.
  4. Wnieść zastrzeżenia do protokołu stwierdzenia wykroczenia. Od protokołu (АУАН) przysługuje 7 dni na pisemne zastrzeżenia (art. 44 ust. 1 ustawy o wykroczeniach administracyjnych i sankcjach). Wszystkie terminy i etapy opisujemy w artykule protokół stwierdzenia wykroczenia i decyzja o ukaraniu: terminy i obrona.
  5. Powołać się na zasadę „przypadku mniejszej wagi”, jeżeli są ku temu podstawy. Do 2025 r. ustawa o ruchu drogowym zakazywała stosowania art. 28 ustawy o wykroczeniach administracyjnych i sankcjach do wykroczeń drogowych. Wyrok nr 4 z 2025 r. bułgarskiego Trybunału Konstytucyjnego usunął ten zakaz (art. 189z ustawy o ruchu drogowym). Ugoda na podstawie art. 58g ustawy o wykroczeniach administracyjnych i sankcjach nadal jednak nie jest dopuszczalna przy wykroczeniach z ustawy o ruchu drogowym.
  6. Wnieść odwołanie w 14-dniowym terminie. Zaskarżony dokument nie jest prawomocny, więc w trakcie postępowania punktów się nie odejmuje.

Z naszej praktyki: Jeżeli zapłacili Państwo grzywnę z decyzji o ukaraniu ze zniżką 80%, ale decyzja orzekła także zakaz prowadzenia pojazdów, można je zaskarżyć tylko w części dotyczącej tej kumulatywnej kary (art. 79b ust. 3 ustawy o wykroczeniach administracyjnych i sankcjach). Płacić warto dopiero po podjęciu decyzji, czy będą Państwo zaskarżać decyzję.

Za co nie odejmuje się punktów: sankcje gminne i odholowanie

Odholowanie (tzw. „паяк”, „pająk”) i blokada kół to środki, a nie kary, a grzywny na podstawie uchwał gminnych nie powodują odjęcia punktów. Kara za wykroczenie z ustawy o ruchu drogowym, np. za parkowanie na przejściu dla pieszych, może jednak powodować odjęcie punktów, nawet jeśli protokół stwierdzenia wykroczenia sporządził pracownik gminy. Zasady dotyczące sankcji gminnych opisujemy w artykule kary gminne, odholowanie i blokada kół. Jeżeli niezgodny z prawem akt lub środek wyrządził Państwu szkodę, np. utracony dochód, warto sprawdzić, jak pozwać państwo lub gminę o odszkodowanie.

Informacje o swoich punktach można uzyskać w jednostce bułgarskiej policji drogowej („Пътна полиция”), w której są Państwo zarejestrowani. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych wysyła też e-mailem lub SMS-em powiadomienie o każdym wydanym mandacie na miejscu, mandacie elektronicznym lub decyzji o ukaraniu, w ciągu trzech dni roboczych od wydania danego aktu (art. 189 ust. 4a i 4c ustawy o ruchu drogowym), ale ma ono charakter wyłącznie informacyjny (art. 189 ust. 4d).

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Ile punktów karnych ma prawo jazdy?

Doświadczony kierowca ma maksymalnie 39 punktów karnych. Nowy kierowca otrzymuje 26 punktów, a pozostałe 13 dodaje się po 24 miesiącach doświadczenia za kierownicą (art. 157 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym). Przy nowej kategorii liczba punktów się nie zmienia.

Czy punkty odejmuje się za mandat elektroniczny z fotoradaru?

Tak, od 7 maja 2026 r. punkty odejmuje się także na podstawie prawomocnego mandatu elektronicznego. Liczba punktów jest podana w mandacie (art. 189 ust. 5 pkt 8 ustawy o ruchu drogowym). Jak zaskarżyć mandat, wyjaśniamy w poradniku o odwołaniu od mandatu z fotoradaru KAT.

Czy po zapłacie grzywny ze zniżką odejmuje się punkty?

Tak. Zapłata w terminie dobrowolnej zapłaty czyni mandat elektroniczny albo decyzję o ukaraniu w części dotyczącej grzywny prawomocnymi, co prowadzi do odjęcia punktów. Jeżeli chcą Państwo kwestionować wykroczenie, nie należy płacić, lecz wnieść odwołanie w 14-dniowym terminie.

Ile punktów odejmuje się za przekroczenie prędkości?

Za przekroczenie limitu o ponad 40 km/h w terenie zabudowanym lub o ponad 50 km/h poza terenem zabudowanym, także przy pomiarze prędkości średniej, odejmuje się 18 punktów. Za powtórne wykroczenie jest to 21, a za systematyczne 26 punktów.

Jak przywrócić punkty karne?

Przez dodatkowy kurs szkoleniowy, który przywraca 13 punktów, nie częściej niż raz w roku i pod warunkiem zapłacenia grzywien. Punkty przywraca się też automatycznie, jeżeli od uprawomocnienia się ostatniego aktu, na podstawie którego je odjęto, upłynęły 2 lata.

Co się stanie po utracie wszystkich punktów?

Traci się uprawnienie do kierowania pojazdami i trzeba zwrócić prawo jazdy do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (art. 157 ust. 4 ustawy o ruchu drogowym). Do egzaminu można ponownie przystąpić nie wcześniej niż 6 miesięcy po zwrocie. Zarządzenie o odebraniu prawa jazdy można zaskarżyć do sądu administracyjnego w ciągu 14 dni.

Czy można zaskarżyć tylko odjęcie punktów?

Punkty wynikają z prawomocnej decyzji o ukaraniu lub mandatu. Dlatego najbezpieczniejszą obroną jest terminowe zaskarżenie samego aktu. Etapy i terminy opisujemy w artykule o odwołaniu od protokołu stwierdzenia wykroczenia i decyzji o ukaraniu.

Czy odejmuje się punkty za grzywnę gminną lub za odholowanie?

Odholowanie i blokada kół to środki, a nie kary, i nie powodują odjęcia punktów. Grzywny na podstawie uchwał gminnych również nie, ale kara za wykroczenie z ustawy o ruchu drogowym, np. za parkowanie na przejściu dla pieszych, może prowadzić do odjęcia punktów. Zasady opisujemy w artykule o karach gminnych, odholowaniu i blokadzie kół.

Czy można uzyskać odszkodowanie, jeżeli prawo jazdy odebrano niezgodnie z prawem?

Jeżeli sąd uchyli akt lub zarządzenie, można żądać odszkodowania za poniesioną szkodę, np. utracony dochód. Jak wnosi się takie powództwo przeciwko państwu, wyjaśniamy w artykule bułgarska ustawa o odpowiedzialności państwa i gmin za szkody w prostych słowach.

Jak możemy Państwu pomóc?

Jeżeli kończą się Państwu punkty lub otrzymali Państwo dokument, który może prowadzić do utraty prawa jazdy, decydujący jest czas. Terminy na zastrzeżenia i odwołanie wynoszą 7 i 14 dni, a po uprawomocnieniu się dokumentu punkty odejmuje się z mocy prawa. Jako adwokaci od prawa administracyjnego w Sofii sprawdzimy każdy mandat i każdą decyzję o ukaraniu, obliczymy terminy i ocenimy, które akty warto zaskarżyć.

Zespół Kancelarii Adwokackiej Mechkova & Dimitrova przygotuje zastrzeżenia i odwołania oraz będzie Państwa reprezentować przed sądem rejonowym i sądem administracyjnym. Informacje w tym artykule mają charakter ogólny i nie zastępują konkretnej porady. Prosimy o przesłanie dokumentów, póki termin jeszcze biegnie.

Wszystkie artykuły

Powiązane artykuły

Mają Państwo pytanie prawne? Prosimy o kontakt.

Pierwsza konsultacja jest bezpłatna i niezobowiązująca.