Το πληρεξούσιο από το εξωτερικό είναι το έγγραφο με το οποίο χιλιάδες Βούλγαροι του εξωτερικού και αλλοδαποί με συμφέροντα στη Βουλγαρία πωλούν ή αγοράζουν ακίνητα, ιδρύουν εταιρείες, μεταβιβάζουν εταιρικά μερίδια, τακτοποιούν κληρονομίες και διεξάγουν δίκες χωρίς να ταξιδέψουν. Το ίδιο το πληρεξούσιο είναι σύντομο έγγραφο, αλλά αν έχει τύπο που ένας Βούλγαρος συμβολαιογράφος ή ένα μητρώο δεν δέχεται, η διαδικασία αρχίζει από την αρχή – νέα επικύρωση, νέα επισημείωση, νέα μετάφραση και αρκετές χαμένες εβδομάδες.
Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε πότε χρειάζεστε πληρεξούσιο, τι πρέπει να περιέχει, ενώπιον ποιου το υπογράφετε στο εξωτερικό, πώς γίνονται η επισημείωση και η μετάφραση, και ποια είναι τα συχνότερα λάθη που οδηγούν στην απόρριψη ενός πληρεξουσίου από το εξωτερικό.
Πότε χρειάζεστε πληρεξούσιο από το εξωτερικό;
Χρειάζεστε πληρεξούσιο κάθε φορά που κάποιος άλλος – συγγενής, φίλος ή δικηγόρος – πρέπει να προβεί για λογαριασμό σας σε δικαιοπραξίες στη Βουλγαρία. Οι συχνότερες περιπτώσεις είναι:
- Συναλλαγές με ακίνητα – πώληση, αγορά, δωρεά, σύσταση υποθήκης ή δικαιώματος χρήσης. Για την αγορά αναλυτικά, δείτε το άρθρο μας για την αγορά ακινήτου στη Βουλγαρία από αλλοδαπό.
- Εταιρείες – σύσταση OOD ή EOOD, μεταβολές στο Εμπορικό Μητρώο (Търговски регистър), μεταβίβαση εταιρικών μεριδίων. Περιγράφουμε πώς γίνεται η σύσταση από απόσταση στο άρθρο μας για τη σύσταση εταιρείας στη Βουλγαρία από το εξωτερικό.
- Κληρονομία – πιστοποιητικό κληρονόμων, δήλωση κληρονομίας, αποποίηση κληρονομίας, τράπεζες και πώληση κληρονομιαίου ακινήτου. Δείτε κληρονόμος στο εξωτερικό: τακτοποίηση κληρονομίας στη Βουλγαρία χωρίς ταξίδι.
- Δίκες – εκπροσώπηση ενώπιον του δικαστηρίου, μεταξύ άλλων σε αγωγές, διανομές και υποθέσεις αναγκαστικής εκτέλεσης.
- Διοίκηση – η Εθνική Υπηρεσία Δημοσίων Εσόδων (НАП), οι δήμοι, οι τράπεζες, η Τροχαία (КАТ), οι πάροχοι ηλεκτρικού ρεύματος και νερού.
Γενικό ή ειδικό πληρεξούσιο;
Το γενικό πληρεξούσιο εξουσιοδοτεί τον πληρεξούσιο να σας εκπροσωπεί σε ευρύ φάσμα θεμάτων – «ενώπιον όλων των κρατικών αρχών, τραπεζών και φορέων». Είναι βολικό για αναζητήσεις, υποβολή αιτήσεων και συλλογή εγγράφων.
Το ειδικό (ρητό) πληρεξούσιο απαριθμεί συγκεκριμένες πράξεις και, όταν πρόκειται για συναλλαγή, περιγράφει το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο. Για πράξεις διάθεσης – πώληση, δωρεά ή υποθήκευση ακινήτου, μεταβίβαση εταιρικών μεριδίων – το γενικό πληρεξούσιο δεν αρκεί. Οι συμβολαιογράφοι και τα μητρώα ερμηνεύουν τις εξουσίες στενά και απαιτούν ο πληρεξούσιος να είναι ρητά εξουσιοδοτημένος για τη συγκεκριμένη συναλλαγή.
Ένα καλά συντεταγμένο ειδικό πληρεξούσιο για την πώληση ακινήτου περιέχει:
- ακριβή περιγραφή του ακινήτου – διεύθυνση, κωδικό στον κτηματολογικό χάρτη, εμβαδόν, τίτλο ιδιοκτησίας·
- την εξουσία διαπραγμάτευσης του τιμήματος ή ένα ελάχιστο τίμημα·
- την εξουσία υπογραφής προσυμφώνου και της οριστικής συμβολαιογραφικής πράξης·
- την εξουσία είσπραξης του τιμήματος – σε ρητά αναφερόμενο τραπεζικό λογαριασμό·
- την εξουσία υποβολής δηλώσεων και λήψης εγγράφων (φορολογική εκτίμηση, τοπογραφικό απόσπασμα, πιστοποιητικά)·
- όπου χρειάζεται – την εξουσία υποκατάστασης και την εξουσία σύναψης σύμβασης με τον εαυτό του.
Ποιον τύπο πρέπει να έχει το πληρεξούσιο;
Σύμφωνα με το άρθρο 37 του Νόμου περί Ενοχών και Συμβάσεων (ЗЗД), η πληρεξουσιότητα για τη σύναψη σύμβασης για την οποία ο νόμος απαιτεί ειδικό τύπο πρέπει να δίνεται στον ίδιο τύπο. Για συμβάσεις που συνάπτονται με συμβολαιογραφική πράξη, το πληρεξούσιο πρέπει να φέρει ταυτόχρονη συμβολαιογραφική επικύρωση της υπογραφής και του περιεχομένου.
| Πράξη | Ελάχιστος τύπος του πληρεξουσίου | Ρητές εξουσίες |
|---|---|---|
| Αναζητήσεις, αιτήσεις, συλλογή εγγράφων | Έγγραφος, συνήθως με θεωρημένη από συμβολαιογράφο υπογραφή | Όχι πάντα, αλλά συνιστάται |
| Πώληση, αγορά, δωρεά, υποθήκευση ακινήτου | Συμβολαιογραφική επικύρωση της υπογραφής και του περιεχομένου | Ναι, με περιγραφή του ακινήτου |
| Μεταβίβαση εταιρικών μεριδίων | Συμβολαιογραφική επικύρωση της υπογραφής και του περιεχομένου | Ναι, με περιγραφή των μεριδίων |
| Αιτήσεις στο Εμπορικό Μητρώο | Πληρεξούσιο με συμβολαιογραφική θεώρηση | Ναι, για τη συγκεκριμένη καταχώριση |
| Εκπροσώπηση στο δικαστήριο μέσω δικηγόρου | Έγγραφο πληρεξούσιο | Ναι, για πράξεις όπως συμβιβασμός, ανάκληση ή παραίτηση από αγωγή |
| Τράπεζες | Σύμφωνα με τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης τράπεζας | Συνήθως ναι |
Οι τράπεζες έχουν συχνά δικές τους απαιτήσεις – ορισμένες δέχονται μόνο πληρεξούσιο στο δικό τους υπόδειγμα ή πληρεξούσιο που έχει εκδοθεί τους τελευταίους λίγους μήνες. Ενημερωθείτε από την τράπεζα εκ των προτέρων.
Πώς υπογράφεται πληρεξούσιο στο εξωτερικό: δύο δρόμοι
Σε βουλγαρικό προξενείο ή πρεσβεία
Οι Βούλγαροι προξενικοί υπάλληλοι προβαίνουν σε συμβολαιογραφική επικύρωση της υπογραφής και του περιεχομένου εγγράφων που προορίζονται για τη Βουλγαρία. Το πληρεξούσιο συντάσσεται στα βουλγαρικά και δεν χρειάζεται ούτε επισημείωση ούτε μετάφραση – χρησιμοποιείται απευθείας. Το μειονέκτημα είναι ότι τα προξενεία είναι λίγα και συχνά λειτουργούν μόνο κατόπιν ραντεβού, ενίοτε με αναμονή αρκετών εβδομάδων.
Ενώπιον τοπικού συμβολαιογράφου + επισημείωση ή επικύρωση
Η δεύτερη επιλογή είναι να υπογράψετε ενώπιον συμβολαιογράφου στη χώρα όπου ζείτε. Στη συνέχεια:
- Επισημείωση (apostille) – αν η χώρα είναι μέρος της Σύμβασης της Χάγης του 1961 για την κατάργηση της επικύρωσης. Η επισημείωση τίθεται από αρμόδια αρχή της οικείας χώρας (συνήθως δικαστήριο, υπουργείο ή άλλη υπηρεσία), όχι από τον συμβολαιογράφο.
- Προξενική επικύρωση – αν η χώρα δεν είναι μέρος της Σύμβασης. Το έγγραφο επικυρώνεται διαδοχικά από τις τοπικές αρχές και από το βουλγαρικό προξενείο.
- Καμία επικύρωση – αν σύμβαση δικαστικής συνδρομής μεταξύ της Βουλγαρίας και της οικείας χώρας απαλλάσσει τα έγγραφα από την επικύρωση. Ελέγξτε το εκ των προτέρων.
Μετάφραση στα βουλγαρικά
Πληρεξούσιο σε ξένη γλώσσα πρέπει να μεταφραστεί στα βουλγαρικά. Συνήθως πρόκειται για τη λεγόμενη επικυρωμένη μετάφραση – από μεταφραστή ή γραφείο που έχει σύμβαση με το Υπουργείο Εξωτερικών – και για ορισμένα έγγραφα η μετάφραση πρέπει επιπλέον να επικυρωθεί από το Υπουργείο. Οι απαιτήσεις εξαρτώνται από το είδος του εγγράφου και από τον φορέα όπου θα το χρησιμοποιήσετε, γι' αυτό ενημερωθείτε εκ των προτέρων από τον δικηγόρο σας ή από τον συμβολαιογράφο στη Βουλγαρία.
Συμβουλή από την πρακτική μας: Η ασφαλέστερη επιλογή είναι ένα δίγλωσσο πληρεξούσιο – το βουλγαρικό κείμενο και το κείμενο στην τοπική γλώσσα σε δύο στήλες, προετοιμασμένο από τον δικηγόρο σας στη Βουλγαρία. Ο ξένος συμβολαιογράφος επικυρώνει ένα έγγραφο του οποίου το περιεχόμενο έχει ήδη εγκριθεί για τους βουλγαρικούς φορείς, και η μετάφραση γίνεται ευκολότερη και φθηνότερη.
Πόσο ισχύει ένα πληρεξούσιο και πώς ανακαλείται;
Το βουλγαρικό δίκαιο δεν ορίζει γενική διάρκεια ισχύος για το πληρεξούσιο. Αυτό ισχύει μέχρι τη λήξη της προθεσμίας (αν έχετε ορίσει), μέχρι την ανάκλησή του, μέχρι την εκτέλεση της πράξης για την οποία δόθηκε ή μέχρι τον θάνατο του εντολέα ή του πληρεξουσίου (άρθρο 41 του Νόμου περί Ενοχών και Συμβάσεων). Στην πράξη όμως ορισμένες τράπεζες και φορείς δέχονται μόνο πληρεξούσια που έχουν εκδοθεί τους τελευταίους λίγους μήνες.
Μπορείτε να ανακαλέσετε ένα πληρεξούσιο οποτεδήποτε. Η ανάκληση όμως δεν μπορεί να αντιταχθεί σε καλόπιστους τρίτους που δεν τη γνώριζαν. Γι' αυτό ειδοποιήστε εγγράφως τον πληρεξούσιο και τους φορείς όπου μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Συνιστάται επίσης να αναγράφεται στο πληρεξούσιο διάρκεια ισχύος.
Γιατί ένας συμβολαιογράφος ή ένα μητρώο απορρίπτει πληρεξούσιο από το εξωτερικό
- Λείπει η επισημείωση ή η επικύρωση, ή η επισημείωση έχει τεθεί στη μετάφραση αντί για το πρωτότυπο.
- Λάθη στη μετάφραση – αποκλίσεις μεταξύ του πρωτοτύπου και του βουλγαρικού κειμένου, ανακριβώς μεταφρασμένες εξουσίες.
- Μεταγραφή ονομάτων – το όνομα στο πληρεξούσιο δεν συμφωνεί με το διαβατήριο, τον τίτλο ιδιοκτησίας ή την εγγραφή στο Εμπορικό Μητρώο.
- Γενικό αντί για ειδικό πληρεξούσιο – για την πώληση ακινήτου ή τη μεταβίβαση μεριδίων.
- Έχει επικυρωθεί μόνο η υπογραφή, ενώ απαιτείται επικύρωση τόσο της υπογραφής όσο και του περιεχομένου.
- Ελλιπής περιγραφή – λείπει ο κωδικός του ακινήτου, ο ακριβής αριθμός μεριδίων ή τα στοιχεία του πληρεξουσίου.
- Λείπει ρητή εξουσία για την είσπραξη του τιμήματος, για τη σύναψη σύμβασης με τον εαυτό του ή για υποκατάσταση.
Λίστα ελέγχου και ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα
| Βήμα | Τι κάνετε | Ενδεικτικός χρόνος |
|---|---|---|
| 1. Συμβουλευτική | Συζητάτε με τον δικηγόρο τι ακριβώς πρέπει να γίνει | 1–2 ημέρες |
| 2. Σχέδιο πληρεξουσίου | Ο δικηγόρος ετοιμάζει δίγλωσσο κείμενο | 1–3 ημέρες |
| 3. Ραντεβού με πρόξενο ή συμβολαιογράφο | Κλείνετε ραντεβού και υπογράφετε | από λίγες ημέρες έως λίγες εβδομάδες |
| 4. Επισημείωση ή επικύρωση | Σε περίπτωση τοπικού συμβολαιογράφου | ανάλογα με τη χώρα, συνήθως από ημέρες έως εβδομάδες |
| 5. Αποστολή του πρωτοτύπου | Με ταχυμεταφορά στον δικηγόρο στη Βουλγαρία | 3–10 ημέρες |
| 6. Μετάφραση και επικύρωση | Αν το πληρεξούσιο δεν είναι δίγλωσσο | λίγες εργάσιμες ημέρες |
| 7. Χρήση | Ο πληρεξούσιος ενεργεί για λογαριασμό σας | ανάλογα με τη συναλλαγή |
Πριν πάτε στον συμβολαιογράφο, ελέγξτε ότι:
- τα ονόματά σας είναι γραμμένα ακριβώς όπως στο διαβατήριο και στα βουλγαρικά σας έγγραφα·
- αναγράφονται ο βουλγαρικός προσωπικός σας αριθμός (ЕГН) ή ο προσωπικός αριθμός αλλοδαπού (ЛНЧ), αν έχετε, και τα στοιχεία του εγγράφου ταυτότητάς σας·
- οι εξουσίες είναι ρητές και περιγράφουν το συγκεκριμένο ακίνητο ή τα μερίδια·
- ο τύπος είναι σωστός – επικύρωση τόσο της υπογραφής όσο και του περιεχομένου, όπου χρειάζεται·
- γνωρίζετε ποια αρχή εκδίδει επισημειώσεις στη χώρα σας.
Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Χρειάζεται επισημείωση ένα πληρεξούσιο επικυρωμένο σε βουλγαρικό προξενείο;
Όχι. Ένα πληρεξούσιο επικυρωμένο από Βούλγαρο προξενικό υπάλληλο είναι βουλγαρικό έγγραφο και χρησιμοποιείται απευθείας στη Βουλγαρία, χωρίς επισημείωση ή μετάφραση. Επισημείωση χρειάζεται όταν το πληρεξούσιο επικυρώνεται από ξένο συμβολαιογράφο σε χώρα που είναι μέρος της Σύμβασης της Χάγης.
Μπορώ να πουλήσω ακίνητο στη Βουλγαρία με γενικό πληρεξούσιο;
Κατά κανόνα, όχι. Για την πώληση ακινήτου οι συμβολαιογράφοι απαιτούν ειδικό πληρεξούσιο που περιγράφει το συγκεκριμένο ακίνητο, με ταυτόχρονη συμβολαιογραφική επικύρωση της υπογραφής και του περιεχομένου (άρθρο 37 του Νόμου περί Ενοχών και Συμβάσεων). Το ίδιο ισχύει για τη μεταβίβαση εταιρικών μεριδίων – δείτε το άρθρο μας για τη μεταβίβαση εταιρικών μεριδίων σε OOD.
Μπορεί το πληρεξούσιο να είναι στα αγγλικά;
Μπορεί, αλλά πρέπει να μεταφραστεί στα βουλγαρικά, και οι απαιτήσεις για τη μετάφραση εξαρτώνται από τον φορέα. Είναι πιο πρακτικό το πληρεξούσιο να είναι δίγλωσσο, με βουλγαρικό κείμενο εγκεκριμένο εκ των προτέρων από τον δικηγόρο σας.
Πόσο ισχύει ένα πληρεξούσιο;
Ο νόμος δεν ορίζει γενική προθεσμία. Το πληρεξούσιο ισχύει μέχρι την προθεσμία που αναγράφεται σε αυτό, μέχρι την ανάκλησή του ή μέχρι την εκτέλεση της πράξης. Ορισμένες τράπεζες και φορείς όμως δέχονται μόνο πρόσφατα εκδοθέντα πληρεξούσια, γι' αυτό ενημερωθείτε εκ των προτέρων.
Τι κάνω αν το πληρεξούσιο απορριφθεί;
Ζητήστε γραπτή εξήγηση του λόγου. Συχνά το πρόβλημα είναι η μετάφραση ή μια ρητή εξουσία που λείπει. Μερικές φορές αρκεί να διορθωθεί η μετάφραση, αλλά όταν ο τύπος ή οι εξουσίες είναι λανθασμένοι, χρειάζεται νέο πληρεξούσιο.
Γιατί να ετοιμάσετε το πληρεξούσιο με δικηγόρο;
Ένα λάθος στο πληρεξούσιο κοστίζει ακριβά – όχι στο τέλος επικύρωσης, αλλά σε χαμένο χρόνο, χαμένες προθεσμίες και αναβληθείσες συναλλαγές. Ένας δικηγόρος ενοχικού δικαίου θα συντάξει το κείμενο για τη συγκεκριμένη συναλλαγή και σύμφωνα με τις απαιτήσεις του συμβολαιογράφου ή του μητρώου που θα το χρησιμοποιήσει, θα το κάνει δίγλωσσο και θα ελέγξει την επισημείωση και τη μετάφραση πριν το έγγραφο φτάσει στον φορέα.
Το Δικηγορικό Γραφείο Mechkova & Dimitrova συνεργάζεται με πελάτες από πολλές χώρες που έχουν ακίνητα, εταιρείες και κληρονομίες στη Βουλγαρία. Οι πληροφορίες σε αυτό το άρθρο είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή για τη δική σας υπόθεση. Επικοινωνήστε μαζί μας για να ετοιμάσουμε το πληρεξούσιό σας πριν πάτε στον συμβολαιογράφο.
