Kalkulator odsetek ustawowych w Bułgarii
Krótka odpowiedź
Ile wynoszą odsetki ustawowe w Bułgarii w 2026 r.?
Od 1 stycznia 2026 r. odsetki ustawowe w Bułgarii odpowiadają stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego dla podstawowych operacji refinansujących według stanu na 1 stycznia lub 1 lipca, powiększonej o 8 punktów procentowych (rozporządzenie Rady Ministrów nr 426/2014). Daje to 10,15% w skali roku w pierwszym półroczu i 10,40% w drugim półroczu 2026 r. Za okresy do końca 2025 r. stosuje się stopę bazową Bułgarskiego Banku Narodowego (BNB) powiększoną o 10 punktów. Odsetki biegną od dnia następującego po terminie płatności (art. 86 ustawy o zobowiązaniach i umowach).
| Okres | Dni | Stopa roczna | Odsetki |
|---|---|---|---|
| Łącznie odsetki ustawowe | — | ||
| Rekompensata za koszty odzyskiwania należności | — | ||
| Łącznie do zapłaty (należność główna + odsetki) | — |
Obliczenie ma charakter szacunkowy. W praktyce sąd zwykle zasądza odsetki ustawowe od dnia wniesienia pozwu do dnia całkowitej zapłaty, a odsetki za okres miniony – jako odrębną kwotę.
Kalkulator podaje szacunek według bułgarskiej stopy odsetek ustawowych. Nie uwzględnia częściowych spłat, odsetek umownych ani kar umownych. Wynik nie stanowi porady prawnej.
Jak oblicza się odsetki ustawowe w Bułgarii?
Odsetki ustawowe należą się od każdego opóźnionego zobowiązania pieniężnego (art. 86 bułgarskiej ustawy o zobowiązaniach i umowach, Закон за задълженията и договорите, ЗЗД). Ich wysokość określa rozporządzenie Rady Ministrów nr 426 z 2014 r. Stopa jest roczna i ustalana na każde półrocze, a odsetki za jeden dzień wynoszą 1/360 stopy rocznej. Dlatego kalkulator dzieli okres na półrocza i do każdego stosuje właściwą stopę.
- Do 31 grudnia 2025 r.: stopa bazowa Bułgarskiego Banku Narodowego (ОЛП) według stanu na 1 stycznia lub 1 lipca, powiększona o 10 punktów procentowych. Przez większość lat 2016–2022 wynosiła ona 10,00%; w 2023 r. – 11,42% i 13,12%; w 2024 r. – 13,79% i 13,63%; w 2025 r. – 12,95% i 11,91%.
- Od 1 stycznia 2026 r.: stopa procentowa EBC dla podstawowych operacji refinansujących według stanu na 1 stycznia lub 1 lipca, powiększona o 8 punktów procentowych – 10,15% w pierwszym i 10,40% w drugim półroczu 2026 r.
- Kalkulator nalicza odsetki od należności głównej od dnia następującego po terminie płatności do daty końcowej włącznie.
Od kiedy biegną odsetki i czego jeszcze można dochodzić?
Jeśli umowa określa termin płatności, dłużnik pozostaje w opóźnieniu od dnia następującego po jego upływie – wezwanie nie jest potrzebne (art. 84 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach i umowach). Jeśli terminu nie ma, w transakcji handlowej fakturę należy zapłacić w ciągu 14 dni od jej otrzymania (art. 303a ust. 3 ustawy o handlu, Търговски закон, ТЗ). W pozostałych przypadkach opóźnienie zaczyna się zwykle po wezwaniu do zapłaty (art. 84 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach i umowach).
- Między przedsiębiorcami wierzycielowi przysługuje także rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości co najmniej 40 € – bez wezwania (art. 309a ust. 1 ustawy o handlu) – oraz odszkodowanie za udowodnioną większą szkodę.
- Odsetki podlegają trzyletniemu przedawnieniu (art. 111 ustawy o zobowiązaniach i umowach), natomiast sama należność z faktury co do zasady – pięcioletniemu (art. 110). Pisemne uznanie długu, pozew lub wniosek do sądu przerywa bieg przedawnienia.
- W przypadku złożenia wniosku o wydanie nakazu zapłaty powództwo z art. 422 Kodeksu postępowania cywilnego uważa się za wniesione z dniem złożenia wniosku. Ma to znaczenie dla przedawnienia i odsetek.
Najczęściej zadawane pytania
Ile wynoszą odsetki ustawowe w Bułgarii w 2026 r.?
10,15% w skali roku w pierwszym półroczu i 10,40% w drugim. Od 2026 r. stopa odpowiada podstawowej stopie refinansowej EBC powiększonej o 8 punktów procentowych, ponieważ BNB przestał ustalać stopę bazową po przyjęciu euro przez Bułgarię.
Czy muszę wysłać wezwanie, aby odsetki zaczęły biec?
Nie, jeśli umowa lub faktura określa termin płatności – odsetki biegną od dnia następującego po nim (art. 84 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach i umowach). Jeśli terminu nie ma, między przedsiębiorcami zapłata jest wymagalna w ciągu 14 dni od otrzymania faktury. W pozostałych przypadkach zaleca się wysłanie wezwania, którego doręczenie można udowodnić.
Czy odsetki ustawowe obowiązują także między osobami prywatnymi?
Tak. Odsetki ustawowe należą się od każdego opóźnionego zobowiązania pieniężnego, na przykład pożyczki między osobami prywatnymi (art. 86 ustawy o zobowiązaniach i umowach). Rekompensata 40 € dotyczy jednak wyłącznie transakcji między przedsiębiorcami (art. 309a ustawy o handlu).
Czy mogę dochodzić odsetek za okres dłuższy niż trzy lata wstecz?
Odsetki podlegają trzyletniemu przedawnieniu (art. 111 ustawy o zobowiązaniach i umowach). Jeśli dłużnik podniesie ten zarzut, sąd co do zasady nie zasądzi odsetek za starszy okres – chyba że bieg przedawnienia został przerwany, na przykład przez pisemne uznanie długu.
Dlaczego sąd zasądza odsetki w dwóch częściach?
W pozwie lub wniosku zwykle wskazuje się obliczone odsetki za okres miniony – od terminu płatności do wniesienia pozwu – jako odrębną kwotę. Za czas późniejszy sąd zasądza odsetki ustawowe od należności głównej od dnia wniesienia pozwu do dnia całkowitej zapłaty, bez określonej kwoty.
Jeśli Pan/Pani lub dłużnik przebywacie poza Bułgarią
Wiele roszczeń powstaje między stronami z różnych państw – na przykład polska firma z klientem w Bułgarii, bułgarskie przedsiębiorstwo z kontrahentem w innym państwie UE albo osoba prywatna, która pożyczyła pieniądze, a potem wyjechała za granicę. Oto co jest ważne w takich przypadkach w odniesieniu do odsetek i windykacji.
Mój dłużnik jest w Bułgarii, a ja za granicą. Czy mogę odzyskać pieniądze?
Tak. Wierzyciel z zagranicy może dochodzić roszczenia przed bułgarskim sądem – w drodze nakazu zapłaty lub pozwu – i wyegzekwować je przez bułgarskiego komornika. Co do zasady nie musi Pan/Pani przyjeżdżać: adwokat może reprezentować Pana/Panią na podstawie pełnomocnictwa podpisanego za granicą.
Dłużnik jest w innym państwie UE. Jakie mam możliwości?
Można skorzystać z europejskiego nakazu zapłaty (rozporządzenie (WE) nr 1896/2006) w przypadku niespornych transgranicznych roszczeń pieniężnych, składanego na standardowym formularzu. Dłużnik ma 30 dni od doręczenia na wniesienie sprzeciwu. Dla mniejszych roszczeń do 5000 € istnieje także europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń (rozporządzenie (WE) nr 861/2007).
Czy odsetki zostaną obliczone według bułgarskiej stopy ustawowej?
Zależy to od prawa właściwego dla umowy. Jeśli umowa podlega prawu bułgarskiemu, należą się co do zasady bułgarskie odsetki ustawowe, obliczone jak tutaj. Jeśli ma zastosowanie prawo innego państwa, odsetki ustala się zwykle według jego zasad, a stopa może być inna.
Czy rekompensata 40 € istnieje także w innych państwach UE?
Tak. Minimalna rekompensata 40 € za koszty odzyskiwania należności wynika z unijnej dyrektywy 2011/7/UE w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych i istnieje we wszystkich państwach UE. W Bułgarii wprowadził ją art. 309a ustawy o handlu.
Co, jeśli dłużnik jest poza UE?
Wówczas procedury europejskie nie mają zastosowania. Możliwości zależą od umów międzynarodowych z danym państwem i od jego prawa – na przykład od tego, czy i jak uznaje się tam bułgarski wyrok. Warto ocenić sprawę przed wniesieniem pozwu.
Prowadzę firmę w Wielkiej Brytanii lub USA, a mój bułgarski klient nie płaci. Czy brexit coś zmienia?
Jeśli dłużnik jest w Bułgarii, może Pan/Pani pozwać go i prowadzić egzekucję w Bułgarii niezależnie od siedziby firmy. Od czasu brexitu wierzyciel z Wielkiej Brytanii nie może już jednak w taki sam sposób korzystać z instrumentów UE, gdy wyrok ma zostać wykonany poza Bułgarią. To, jaka stopa odsetek ma zastosowanie, ponownie zależy od prawa właściwego dla umowy.
Przydatne artykuły na ten temat
Mają Państwo pytanie prawne? Prosimy o kontakt.
Pierwsza konsultacja jest bezpłatna i niezobowiązująca.