Kalkulator udziałów spadkowych w Bułgarii
Krótka odpowiedź
Jak dzieli się spadek z ustawy w Bułgarii?
Jeśli nie ma testamentu, dzieci dziedziczą w równych częściach, a pozostały przy życiu małżonek otrzymuje udział równy udziałowi każdego dziecka (art. 5 i art. 9 ustawy o dziedziczeniu). Jeśli nie ma dzieci, małżonek otrzymuje 1/2 (lub 2/3, jeśli małżeństwo trwało ponad 10 lat), a reszta przypada rodzicom, a gdy ich nie ma – rodzeństwu. Jeśli zmarły pozostawił tylko małżonka, małżonek dziedziczy całość.
| Spadkobierca | Udział ustawowy | Kwota | Część zastrzeżona |
|---|---|---|---|
| Część rozporządzalna (można nią swobodnie rozporządzić w testamencie) | — |
Rodzeństwu nie przysługuje część zastrzeżona. Gdy małżonek dziedziczy razem z rodzeństwem, zalecamy, aby adwokat sprawdził część zastrzeżoną małżonka w konkretnej sprawie.
Jeśli małżonkowie mieli majątek wspólny (wspólność majątkowa małżeńska), pozostały przy życiu małżonek najpierw zachowuje swoją połowę tego majątku. Do spadku wchodzi tylko połowa należąca do zmarłego.
Kalkulator stosuje przepisy bułgarskiej ustawy o dziedziczeniu (Закон за наследството, ЗН) do najczęstszych sytuacji. Nie obejmuje wstąpienia wnuków dalej niż o jedno pokolenie, dziadków, dalszych krewnych, niegodności dziedziczenia, odrzucenia spadku ani zagranicznego prawa właściwego. Wynik nie stanowi porady prawnej.
Jak działa kalkulator?
Spadkobiercy ustawowi są powoływani do dziedziczenia według kolejności – bliższa grupa wyłącza dalszą. Dzieci wyłączają rodziców i rodzeństwo; rodzice wyłączają rodzeństwo. Pozostały przy życiu małżonek dziedziczy obok tej grupy, która zostaje powołana.
- Dzieci: dziedziczą w równych częściach, a małżonek otrzymuje tyle, ile jedno dziecko (art. 5 i art. 9 ust. 1 ustawy o dziedziczeniu). Dzieci z różnych małżeństw i dzieci przysposobione dziedziczą na równych zasadach.
- Brak dzieci: małżonek otrzymuje 1/2 albo 2/3, jeśli małżeństwo trwało ponad 10 lat. Resztę dzielą między siebie rodzice (art. 6 i art. 9 ust. 2 ustawy o dziedziczeniu).
- Brak dzieci i rodziców: reszta przypada rodzeństwu. Rodzeństwo przyrodnie otrzymuje połowę udziału rodzeństwa pełnego.
- Brak dzieci, rodziców i rodzeństwa: małżonek dziedziczy całość (art. 9 ust. 3 ustawy o dziedziczeniu).
Czym jest część zastrzeżona?
Część zastrzeżona (запазена част) to część spadku, którą ustawa gwarantuje dzieciom, małżonkowi i rodzicom nawet wtedy, gdy istnieje testament lub dokonano darowizn (art. 28 i art. 29 ustawy o dziedziczeniu). Reszta to część rozporządzalna – można ją zapisać w testamencie lub darować komukolwiek. Rodzeństwu nie przysługuje część zastrzeżona.
Jeśli testament lub darowizna narusza część zastrzeżoną, spadkobierca może wystąpić do sądu o ich obniżenie. Część zastrzeżoną oblicza się od całego spadku, do którego dolicza się darowizny dokonane za życia.
Najczęściej zadawane pytania
Ile dziedziczy małżonek, jeśli są dzieci?
Małżonek otrzymuje udział równy udziałowi każdego dziecka. Przy dwojgu dzieci małżonek i dzieci dziedziczą po 1/3, przy trojgu dzieci – po 1/4.
Czy dzieci z poprzedniego małżeństwa dziedziczą?
Tak. Wszystkie dzieci zmarłego dziedziczą w równych częściach – z każdego małżeństwa, urodzone poza małżeństwem i przysposobione. Nowy małżonek nie uszczupla ich praw.
Czy partner niebędący małżonkiem dziedziczy w Bułgarii?
Nie. Wspólne pożycie bez ślubu nie daje ustawowych praw do spadku, niezależnie od tego, jak długo trwało. Partner może otrzymać majątek tylko na podstawie testamentu i tylko w granicach części rozporządzalnej.
Czy rodzic może zapisać wszystko jednemu z dzieci?
Tylko w granicach części rozporządzalnej. Pozostałe dzieci i małżonek zachowują prawo do części zastrzeżonej i mogą żądać obniżenia rozrządzeń testamentowych.
Co się dzieje, jeśli jedno z dzieci zmarło przed rodzicem?
W jego miejsce wstępują jego własne dzieci – wnuki zmarłego – i dzielą w równych częściach udział, który przypadłby temu dziecku (art. 10 ustawy o dziedziczeniu). W kalkulatorze takie dziecko należy liczyć jako jedno dziecko.
Jeśli mieszka Pan/Pani za granicą lub nie jest obywatelem Bułgarii
Wielu spadkobierców mieszka poza Bułgarią – na przykład w Polsce – a niektórzy spadkodawcy mieszkali za granicą lub mieli inne obywatelstwo. Oto co zmienia się w takich przypadkach.
Czy te udziały obowiązują, jeśli zmarły mieszkał za granicą?
Nie zawsze. Zgodnie z unijnym rozporządzeniem spadkowym nr 650/2012 do dziedziczenia stosuje się co do zasady prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci. Jeśli mieszkał na przykład w Polsce, zastosowanie ma prawo polskie – również do majątku w Bułgarii. W testamencie może on zamiast tego wybrać prawo państwa, którego jest obywatelem.
Mieszkam w Wielkiej Brytanii lub w USA – czy rozporządzenie UE nadal ma znaczenie?
Tak. Bułgarskie sądy i notariusze stosują rozporządzenie 650/2012 nawet wtedy, gdy wskazuje ono prawo państwa spoza UE, w tym Wielkiej Brytanii po brexicie. Jeśli zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w Anglii lub w USA, punktem wyjścia jest to prawo, ale może ono odsyłać z powrotem do prawa bułgarskiego w odniesieniu do nieruchomości w Bułgarii. Obywatel Wielkiej Brytanii lub USA może też w testamencie wybrać prawo państwa swojego obywatelstwa. Każdą sprawę sprawdzamy indywidualnie.
Czy mogę przyjąć lub odrzucić spadek w Bułgarii bez przyjazdu?
Tak. Niemal każdą czynność – zaświadczenie o spadkobiercach (удостоверение за наследници), wyszukiwanie majątku, deklarację podatku od spadków, przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, odrzucenie spadku, sprzedaż nieruchomości – może załatwić pełnomocnik w Bułgarii. Potrzebne jest szczegółowe pełnomocnictwo poświadczone w konsulacie Bułgarii lub u miejscowego notariusza, z apostille i tłumaczeniem.
Czy jako cudzoziemiec mogę odziedziczyć grunt w Bułgarii?
Tak. Konstytucja Bułgarii pozwala cudzoziemcom nabywać grunty w drodze dziedziczenia ustawowego, również obywatelom państw spoza UE, takich jak Wielka Brytania czy USA.
Czym jest europejskie poświadczenie spadkowe?
To dokument, który potwierdza status spadkobiercy w innych państwach członkowskich UE bez dodatkowych procedur. Przydaje się, gdy w skład spadku wchodzą nieruchomości lub rachunki bankowe w kilku państwach UE. Nie można go używać w państwach spoza UE, takich jak Wielka Brytania czy USA, gdzie obowiązują procedury lokalne.
Czy w Bułgarii płaci się podatek od spadków?
Małżonek, dzieci i rodzice nie płacą w Bułgarii podatku od spadków. Rodzeństwo i pozostali spadkobiercy płacą podatek ustalany przez gminę, jeśli ich udział przekracza ustawowy próg. Państwo, w którym Pan/Pani mieszka, może nakładać własne obowiązki podatkowe – własne zasady mają na przykład Wielka Brytania i USA – dlatego warto sprawdzić je również tam.
Przydatne artykuły na ten temat
Mają Państwo pytanie prawne? Prosimy o kontakt.
Pierwsza konsultacja jest bezpłatna i niezobowiązująca.