Υπολογιστής κληρονομικών μεριδίων στη Βουλγαρία
Σύντομη απάντηση
Πώς κατανέμεται μια κληρονομία εκ του νόμου στη Βουλγαρία;
Αν δεν υπάρχει διαθήκη, τα τέκνα κληρονομούν σε ίσα μερίδια και ο επιζών σύζυγος λαμβάνει μερίδιο ίσο με εκείνο κάθε τέκνου (άρθρα 5 και 9 του βουλγαρικού Νόμου περί Κληρονομίας – Закон за наследството). Αν δεν υπάρχουν τέκνα, ο σύζυγος λαμβάνει το 1/2 (ή τα 2/3 αν ο γάμος διήρκεσε περισσότερο από 10 χρόνια) και το υπόλοιπο περιέρχεται στους γονείς ή, αν δεν υπάρχουν, στα αδέλφια. Αν ο θανών αφήνει μόνο σύζυγο, ο σύζυγος κληρονομεί τα πάντα.
| Κληρονόμος | Εξ αδιαθέτου μερίδιο | Ποσό | Νόμιμη μοίρα |
|---|---|---|---|
| Διαθέσιμο μέρος (μπορεί να διατεθεί ελεύθερα με διαθήκη) | — |
Τα αδέλφια δεν έχουν νόμιμη μοίρα. Όταν ο σύζυγος κληρονομεί μαζί με αδέλφια, συνιστούμε να ελέγξει δικηγόρος τη νόμιμη μοίρα του συζύγου για τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Αν οι σύζυγοι είχαν κοινή περιουσία (συζυγική κοινοκτημοσύνη), ο επιζών σύζυγος διατηρεί πρώτα το δικό του ήμισυ. Μόνο το ήμισυ του θανόντος ανήκει στην κληρονομία.
Ο υπολογιστής εφαρμόζει τους κανόνες του βουλγαρικού Νόμου περί Κληρονομίας (ЗН) στις πιο συνηθισμένες περιπτώσεις. Δεν καλύπτει την καταβολή από εγγόνια πέρα από μία γενιά, τους παππούδες και τις γιαγιάδες, τους πιο απομακρυσμένους συγγενείς, την αναξιότητα προς κληρονομία, την αποποίηση της κληρονομίας ή την εφαρμογή αλλοδαπού δικαίου. Το αποτέλεσμα δεν αποτελεί νομική συμβουλή.
Πώς λειτουργεί ο υπολογιστής;
Οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι καλούνται κατά τάξεις – η εγγύτερη τάξη αποκλείει την απώτερη. Τα τέκνα αποκλείουν τους γονείς και τα αδέλφια· οι γονείς αποκλείουν τα αδέλφια. Ο επιζών σύζυγος κληρονομεί μαζί με όποια τάξη καλείται.
- Τέκνα: κληρονομούν σε ίσα μερίδια και ο σύζυγος λαμβάνει όσο ένα τέκνο (άρθρο 5 και άρθρο 9 παρ. 1 Νόμου περί Κληρονομίας). Τα τέκνα από διαφορετικούς γάμους και τα θετά τέκνα κληρονομούν με τους ίδιους όρους.
- Χωρίς τέκνα: ο σύζυγος λαμβάνει το 1/2 ή τα 2/3 αν ο γάμος διήρκεσε περισσότερο από 10 χρόνια. Το υπόλοιπο κατανέμεται μεταξύ των γονέων (άρθρο 6 και άρθρο 9 παρ. 2 Νόμου περί Κληρονομίας).
- Χωρίς τέκνα και χωρίς γονείς: το υπόλοιπο περιέρχεται στα αδέλφια. Τα ετεροθαλή αδέλφια λαμβάνουν το ήμισυ του μεριδίου των αμφιθαλών.
- Χωρίς τέκνα, γονείς ή αδέλφια: ο σύζυγος κληρονομεί τα πάντα (άρθρο 9 παρ. 3 Νόμου περί Κληρονομίας).
Τι είναι η νόμιμη μοίρα;
Η νόμιμη μοίρα είναι το τμήμα που ο νόμος εξασφαλίζει στα τέκνα, στον σύζυγο και στους γονείς ακόμη κι αν υπάρχει διαθήκη ή έγιναν δωρεές (άρθρα 28 και 29 Νόμου περί Κληρονομίας). Το υπόλοιπο είναι το διαθέσιμο μέρος – μπορεί να καταλειφθεί με διαθήκη ή να δωρηθεί σε οποιονδήποτε. Τα αδέλφια δεν έχουν νόμιμη μοίρα.
Αν μια διαθήκη ή μια δωρεά προσβάλλει τη νόμιμη μοίρα, ο κληρονόμος μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο τη μείωσή της. Η νόμιμη μοίρα υπολογίζεται επί ολόκληρης της κληρονομίας, στην οποία προστίθενται οι δωρεές εν ζωή.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο κληρονομεί ο σύζυγος αν υπάρχουν τέκνα;
Ο σύζυγος λαμβάνει μερίδιο ίσο με εκείνο κάθε τέκνου. Με δύο τέκνα, ο σύζυγος και τα τέκνα κληρονομούν από 1/3 ο καθένας· με τρία τέκνα, από 1/4.
Κληρονομούν τα τέκνα από προηγούμενο γάμο;
Ναι. Όλα τα τέκνα του θανόντος κληρονομούν εξίσου – από κάθε γάμο, γεννημένα εκτός γάμου και θετά. Ένας νέος σύζυγος δεν μειώνει τα δικαιώματά τους.
Κληρονομεί ο σύντροφος χωρίς γάμο στη Βουλγαρία;
Όχι. Η συμβίωση χωρίς γάμο δεν δίνει εξ αδιαθέτου κληρονομικά δικαιώματα, όσο κι αν διήρκεσε. Ο σύντροφος μπορεί να λάβει περιουσία μόνο με διαθήκη και μόνο εντός του διαθέσιμου μέρους.
Μπορεί ένας γονέας να αφήσει τα πάντα σε ένα από τα τέκνα;
Μόνο εντός του διαθέσιμου μέρους. Τα άλλα τέκνα και ο σύζυγος διατηρούν το δικαίωμά τους στη νόμιμη μοίρα και μπορούν να ζητήσουν τη μείωση της διαθήκης.
Τι συμβαίνει αν ένα από τα τέκνα απεβίωσε πριν από τον γονέα;
Τα δικά του τέκνα – τα εγγόνια του θανόντος – υπεισέρχονται στη θέση του και μοιράζονται εξίσου το μερίδιο που θα λάμβανε το τέκνο (άρθρο 10 Νόμου περί Κληρονομίας). Στον υπολογιστή, υπολογίστε ένα τέτοιο τέκνο ως ένα τέκνο.
Αν ζείτε στο εξωτερικό ή δεν είστε Βούλγαρος πολίτης
Πολλοί κληρονόμοι ζουν εκτός Βουλγαρίας – για παράδειγμα στην Ελλάδα ή στην Κύπρο –, και ορισμένοι θανόντες ζούσαν στο εξωτερικό ή είχαν άλλη ιθαγένεια. Δείτε τι αλλάζει σε αυτές τις περιπτώσεις.
Ισχύουν αυτά τα μερίδια αν ο θανών ζούσε στο εξωτερικό;
Όχι πάντα. Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 650/2012 για τις κληρονομικές υποθέσεις, η κληρονομία διέπεται κατά κανόνα από το δίκαιο της χώρας όπου ο θανών είχε τη συνήθη διαμονή του κατά τον χρόνο του θανάτου. Αν ζούσε, για παράδειγμα, στην Ελλάδα, εφαρμόζεται το ελληνικό δίκαιο – και για την περιουσία στη Βουλγαρία. Με διαθήκη μπορεί αντί αυτού να επιλέξει το δίκαιο της χώρας της ιθαγένειάς του.
Ζω στο Ηνωμένο Βασίλειο ή στις ΗΠΑ – έχει ακόμη σημασία ο Κανονισμός της ΕΕ;
Ναι. Τα βουλγαρικά δικαστήρια και οι συμβολαιογράφοι εφαρμόζουν τον Κανονισμό 650/2012 ακόμη κι όταν αυτός παραπέμπει στο δίκαιο χώρας εκτός ΕΕ, μεταξύ αυτών και του Ηνωμένου Βασιλείου μετά το Brexit. Αν ο θανών είχε τη συνήθη διαμονή του στην Αγγλία ή στις ΗΠΑ, το δίκαιο αυτό είναι το σημείο εκκίνησης, όμως μπορεί να παραπέμπει πίσω στο βουλγαρικό δίκαιο για ακίνητα στη Βουλγαρία. Ένας Βρετανός ή Αμερικανός πολίτης μπορεί επίσης να επιλέξει με διαθήκη το δίκαιο της ιθαγένειάς του. Εξετάζουμε κάθε περίπτωση χωριστά.
Μπορώ να αποδεχθώ ή να αποποιηθώ κληρονομία στη Βουλγαρία χωρίς να ταξιδέψω;
Ναι. Σχεδόν κάθε βήμα – το πιστοποιητικό κληρονόμων (удостоверение за наследници), οι αναζητήσεις, η δήλωση φόρου κληρονομίας, η αποδοχή επ' ωφελεία απογραφής, η αποποίηση, η πώληση ακινήτου – μπορεί να διεκπεραιωθεί από πληρεξούσιο στη Βουλγαρία. Χρειάζεστε λεπτομερές πληρεξούσιο, επικυρωμένο σε βουλγαρικό προξενείο ή ενώπιον τοπικού συμβολαιογράφου με επισημείωση (apostille) και μετάφραση.
Μπορώ ως αλλοδαπός να κληρονομήσω γη στη Βουλγαρία;
Ναι. Το βουλγαρικό Σύνταγμα επιτρέπει στους αλλοδαπούς να αποκτούν γη με εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή, μεταξύ αυτών και στους πολίτες χωρών εκτός ΕΕ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο ή οι ΗΠΑ.
Τι είναι το Ευρωπαϊκό Κληρονομητήριο;
Είναι έγγραφο που αποδεικνύει την ιδιότητά σας ως κληρονόμου σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ χωρίς περαιτέρω διαδικασίες. Είναι χρήσιμο όταν η κληρονομία περιλαμβάνει ακίνητα ή τραπεζικούς λογαριασμούς σε περισσότερες χώρες της ΕΕ. Δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε χώρες εκτός ΕΕ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο ή οι ΗΠΑ, όπου εφαρμόζονται οι τοπικές διαδικασίες.
Οφείλεται φόρος κληρονομίας στη Βουλγαρία;
Ο σύζυγος, τα τέκνα και οι γονείς δεν καταβάλλουν φόρο κληρονομίας στη Βουλγαρία. Τα αδέλφια και οι λοιποί κληρονόμοι καταβάλλουν φόρο που ορίζει ο δήμος, αν το μερίδιό τους υπερβαίνει το νόμιμο όριο. Η χώρα όπου ζείτε μπορεί να επιβάλλει δικές της φορολογικές υποχρεώσεις – η Ελλάδα και η Κύπρος, για παράδειγμα, έχουν τους δικούς τους κανόνες –, γι' αυτό ελέγξτε τες και εκεί.
Χρήσιμα άρθρα για αυτό το θέμα
Έχετε νομική ερώτηση; Επικοινωνήστε μαζί μας.
Η αρχική συμβουλευτική συνάντηση είναι δωρεάν και χωρίς δέσμευση.