Contracten voor stroom, water, verwarming en gas na het overlijden van de contracthouder zijn een van de eerste praktische zorgen van de erfgenamen. De rekeningen blijven op naam van de overledene binnenkomen, en vroeg of laat eisen de leveranciers een wijziging van de contracthouder. Vaak blijkt dat er ook onbetaalde oude schulden zijn, en weten de erfgenamen niet of zij die moeten betalen, wie precies en hoeveel.
In dit artikel leggen wij uit hoe de contracten op de erfgenamen worden overgezet, welke documenten meestal nodig zijn, wat er met de schulden van de overledene gebeurt en welke verjaringstermijnen gelden. Ook bespreken wij het belastingdossier bij de gemeente voor de onroerendgoedbelasting en de afvalstoffenheffing, dat veel erfgenamen over het hoofd zien.
Waarom moeten de contracten op de erfgenamen worden overgezet?
Bij het overlijden opent de nalatenschap (art. 1 van de Bulgaarse Erfwet), en het vermogen gaat over in de eigendom van de erfgenamen. De contracten voor de levering van stroom, water, warmte en gas blijven formeel echter op naam van de overledene staan tot iemand om een wijziging vraagt.
Wordt het contract niet overgezet, dan ontstaan er praktische problemen:
- rekeningen en jaarlijkse afrekeningen blijven op naam van de overledene worden opgemaakt;
- bij niet-betaling kan de leverancier de levering afsluiten of een vordering instellen, en dan worden alle erfgenamen partij in de rechtszaak;
- wordt de woning verkocht of verhuurd, dan kan de koper of huurder geen contract op eigen naam openen zolang de zaak niet is geregeld.
Het overzetten van het contract betekent niet dat u de nalatenschap aanvaardt. Toch is het verstandig over de nalatenschap te beslissen voordat u grote oude schulden betaalt. De algemene gang van zaken na het overlijden van een naaste beschrijven wij in onze gids „Erfenis in Bulgarije: de eerste stappen“.
Wie zijn de leveranciers en bij wie moet u zijn?
De leveranciers verschillen per regio. In Sofia zijn de belangrijkste bedrijven:
- stroom: Electrohold Sales (Електрохолд Продажби), met het net beheerd door ERM West (ЕРМ Запад). In de andere regio's van het land zijn de leveranciers bedrijven van de groepen EVN en Energo-Pro;
- water: Sofiyska Voda AD (Софийска вода);
- verwarming: Toplofikatsia Sofia EAD (Топлофикация София, de stadsverwarming), samen met het bedrijf dat in het gebouw de warmtemeting (verdeling van de stookkosten) verzorgt;
- gas: Overgas (Овергаз), als de woning op het gas is aangesloten.
Elke leverancier heeft eigen formulieren en eisen. Sommige aanvaarden aanvragen online, andere eisen een bezoek aan een klantencentrum. Controleer daarom altijd de actuele eisen op de website van het betreffende bedrijf voordat u de documenten indient.
Welke documenten zijn nodig om de contracthouder te wijzigen?
De precieze set verschilt, maar bij een erfenis zijn meestal nodig:
- Overlijdensakte of een uittreksel uit de overlijdensakte van de contracthouder.
- Verklaring van erfgenamen, afgegeven door de gemeente van het laatste vaste adres van de overledene.
- Eigendomstitel van de woning, bijvoorbeeld de notariële akte van de overledene.
- Het standaard aanvraagformulier van de leverancier voor wijziging van de contracthouder.
- Toestemming of een volmacht van de andere erfgenamen, als het contract op naam van een van hen wordt gezet. Sommige leveranciers aanvaarden een verklaring, andere eisen een notarieel gewaarmerkte volmacht.
- Identiteitsbewijs van de aanvrager en, zo nodig, een volmacht.
- Meterstand, meestal van de water-, stroom- of gasmeter, op de datum van de wijziging.
Is er een termijn voor het overzetten van het contract?
De wet kent geen algemene termijn voor alle leveranciers, maar sommige bedrijven hebben eigen eisen. Toplofikatsia Sofia vermeldt bijvoorbeeld op haar website dat bij overlijden van de contracthouder de aanvraag tot wijziging binnen 30 dagen wordt ingediend, samen met eigendomsdocumenten. Het missen van de termijn leidt meestal niet tot een boete, maar maakt de afrekeningen ingewikkelder. Handel dus zo snel mogelijk.
Wie betaalt de oude rekeningen van de overledene?
Onbetaalde rekeningen voor stroom, water, verwarming en gas die tot het overlijden zijn opgebouwd, zijn een schuld van de nalatenschap. Volgens art. 60 lid 1 van de Erfwet zijn erfgenamen die de nalatenschap hebben aanvaard aansprakelijk voor de schulden ervan naar verhouding van het erfdeel dat zij ontvangen.
In de praktijk betekent dit:
- zijn er twee erfgenamen met gelijke delen, dan is ieder aansprakelijk voor de helft van de oude schuld, niet voor het hele bedrag;
- de leverancier kan niet de hele schuld van de overledene van één erfgenaam vorderen, tenzij die de enige erfgenaam is;
- verplichtingen die na het overlijden ontstaan, zijn verplichtingen van de nieuwe eigenaars van de woning, niet van de nalatenschap.
Uit onze praktijk: Leveranciers weigeren vrij vaak het contract over te zetten zolang niet alle oude rekeningen zijn betaald. Juridisch is de erfgenaam alleen aansprakelijk voor zijn deel van de schuld van de overledene. Ontstaat er een geschil over het bedrag of de verjaring, betaal dan niet „blind“. Wat na het verstrijken van de verjaringstermijn is betaald, kan niet worden teruggevorderd (art. 118 van de Bulgaarse Wet op de verbintenissen en overeenkomsten).
Wat als de schulden groot zijn?
Vermoedt u dat de schulden van de overledene groter zijn dan het vermogen, dan kunt u de nalatenschap aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving. Het verzoek wordt schriftelijk ingediend bij de rechter van de arrondissementsrechtbank, binnen drie maanden nadat u van het openvallen van de nalatenschap hebt vernomen (art. 61 lid 1 van de Erfwet). U kunt de nalatenschap ook verwerpen. U bent dan niet aansprakelijk voor de schulden, maar u verliest ook het vermogen. Het is verstandig vóór uw beslissing na te gaan welke bezittingen en schulden de overledene had. Hoe u dat doet, beschrijven wij in ons artikel over een nalatenschap opsporen: rekeningen, vastgoed, auto's en aandelen.
Verjaring van rekeningen voor stroom, water en verwarming
Schulden voor nutsvoorzieningen zijn periodieke betalingen. Volgens art. 111, sub c, van de Wet op de verbintenissen en overeenkomsten vervallen vorderingen tot periodieke betalingen door een verjaringstermijn van drie jaar. De rechters passen deze termijn consequent toe op vorderingen voor stroom, water en warmte. De verjaring loopt vanaf de datum waarop elke afzonderlijke rekening opeisbaar werd (art. 114 van de Wet op de verbintenissen en overeenkomsten).
Er zijn echter enkele kanttekeningen:
- De rechter past de verjaring niet ambtshalve toe (art. 120 van de Wet op de verbintenissen en overeenkomsten). Stelt de leverancier een vordering in, dan moet u uitdrukkelijk een beroep op verjaring doen. Anders wijst de rechter ook de oude bedragen toe.
- De verjaring kan worden gestuit, bijvoorbeeld door erkenning van de schuld of door het instellen van een vordering.
- Hebt u een verjaarde schuld al betaald, dan kunt u het geld niet terugvragen.
| Soort verplichting | Verjaringstermijn | Rechtsgrond |
|---|---|---|
| Maandelijkse rekeningen voor stroom, water, verwarming, gas | 3 jaar vanaf de opeisbaarheid van elke rekening | Art. 111, sub c, van de Wet op de verbintenissen en overeenkomsten |
| Onroerendgoedbelasting en afvalstoffenheffing | Volgens het Wetboek van belasting- en socialezekerheidsprocedure (ДОПК), een ander regime | Wet op lokale belastingen en heffingen en Wetboek van belasting- en socialezekerheidsprocedure |
| Schulden bevestigd door een vonnis | 5 jaar | Art. 117 lid 2 van de Wet op de verbintenissen en overeenkomsten |
Bijzonderheden van stadsverwarming en warmtemeting
De warmtelevering heeft eigen bijzonderheden, vooral in gebouwen met meerdere eigenaars die op het stadsverwarmingsnet zijn aangesloten. Het aflezen en verdelen van de energie in het gebouw gebeurt door een bedrijf voor warmtekostenverdeling, en aan het eind van het stookseizoen wordt een afrekening opgemaakt. Bij wijziging van de contracthouder is het belangrijk:
- om een tussentijdse aflezing van de meters te vragen op de datum van het overlijden of van de overdracht;
- de afrekeningen van de afgelopen jaren te controleren, en na te gaan of daarin bedragen op basis van een schatting zijn berekend;
- een verklaring over gedane betalingen in te dienen, als de leverancier dat eist.
Is de afrekening op basis van een schatting en niet van een werkelijke aflezing berekend, dan kan het bedrag worden betwist. Zulke geschillen eindigen vaak bij de rechter.
Contracten voor internet, telefoon en televisie
Contracten voor mobiele en vaste telefonie, internet en televisie zijn persoonlijk door de overledene gesloten. De erfgenamen zijn niet verplicht ze voort te zetten. Providers beëindigen het contract meestal na overlegging van de overlijdensakte en de verklaring van erfgenamen. Controleer wel of er onbetaalde maandbedragen zijn of toestellen die op afbetaling worden gekocht, want ook dat is een schuld van de nalatenschap. Brengt de provider een boete voor vroegtijdige beëindiging in rekening, vraag dan om een schriftelijke onderbouwing. De voorwaarden verschillen per provider.
Het belastingdossier bij de gemeente: onroerendgoedbelasting en afvalstoffenheffing
Naast de nutscontracten moeten de erfgenamen ook het lokale belastingdossier van de woning regelen. Onroerendgoedbelasting en afvalstoffenheffing zijn verschuldigd door de eigenaars (art. 11 en art. 64 lid 1 van de Wet op lokale belastingen en heffingen).
Volgens art. 14 lid 6 en art. 32 van de Wet op lokale belastingen en heffingen dienen de erfgenamen bij een erfenis binnen 6 maanden na het openvallen van de nalatenschap een aangifte in bij de gemeente van de laatste woonplaats van de overledene. Belangrijk om te weten:
- een tijdig ingediende aangifte van één erfgenaam geldt ook voor de anderen (art. 32 lid 5 van de Wet op lokale belastingen en heffingen);
- dient niemand een aangifte in, dan opent de gemeente na het verstrijken van de termijn ambtshalve een dossier op basis van de gegevens waarover zij beschikt;
- voor een erfgenaam die geen echtgenoot, afstammeling, ouder, broer of zus is, loopt de termijn vanaf het moment dat hij van de erfenis vernam (art. 32 lid 2 van de Wet op lokale belastingen en heffingen).
Belasting en heffingen die op de datum van overlijden onbetaald waren, zijn eveneens een schuld van de nalatenschap.
De erfgenaam woont in het buitenland, de woning wordt verhuurd of verkocht
Als u in het buitenland woont
Alle stappen voor de contracten kunnen worden gezet via een gevolmachtigde met een notarieel gewaarmerkte volmacht. Sommige leveranciers aanvaarden ook documenten per e-mail. Hoe u in het buitenland een volmacht opstelt, beschrijven wij in ons artikel over erfgenamen in het buitenland en het afwikkelen van een nalatenschap in Bulgarije.
Als de geërfde woning wordt verhuurd
De huurder kan contracthouder worden als de eigenaars daarmee instemmen. Sommige leveranciers eisen een notarieel gewaarmerkte toestemming. Spreek in het huurcontract af wie de rekeningen betaalt en hoe de betaling wordt aangetoond. Meer hierover leest u in ons artikel over de belangrijkste bepalingen in een huurovereenkomst.
Als de woning wordt verkocht
De koper zal bewijs vragen dat er geen schulden zijn bij de leveranciers of de gemeente. Wij raden aan de contracten te regelen en de rekeningen te vereffenen vóór de transactie. Wat de koper controleert, leggen wij uit in ons artikel over juridisch onderzoek vóór de aankoop van een woning.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Moet ik de stroom- en waterrekeningen van mijn overleden ouder betalen?
Als u de nalatenschap hebt aanvaard, bent u aansprakelijk voor de onbetaalde rekeningen, maar alleen naar verhouding van uw erfdeel (art. 60 lid 1 van de Erfwet). Hebt u de nalatenschap verworpen, dan bent u er niet aansprakelijk voor. Vermoedt u dat de schulden groot zijn, dan kunt u de nalatenschap aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving.
Mag de leverancier weigeren het contract over te zetten zolang de oude rekeningen niet zijn betaald?
In de praktijk stellen sommige leveranciers zo'n voorwaarde. De erfgenaam is echter alleen aansprakelijk voor zijn deel van de oude schuld, en tegen verjaarde bedragen kunt u bezwaar maken. Vraag bij een geschil bij voorkeur om een schriftelijke weigering en win juridisch advies in.
Wat is de verjaringstermijn voor rekeningen voor stroom, water en verwarming?
De rekeningen zijn periodieke betalingen en vervallen door de verjaringstermijn van drie jaar van art. 111, sub c, van de Wet op de verbintenissen en overeenkomsten. De termijn loopt voor elke rekening afzonderlijk vanaf de datum waarop zij opeisbaar werd. De rechter past haar niet ambtshalve toe, dus u moet er uitdrukkelijk een beroep op doen.
Welke documenten zijn nodig om na een overlijden de contracthouder te wijzigen?
Meestal de overlijdensakte, de verklaring van erfgenamen, een eigendomstitel, het standaard aanvraagformulier en de toestemming of volmacht van de andere erfgenamen. De precieze eisen verschillen per leverancier; controleer ze dus vooraf op de website van het bedrijf.
Is er een termijn voor het overzetten van het contract voor de stadsverwarming?
Toplofikatsia Sofia noemt een termijn van 30 dagen voor het indienen van een aanvraag bij overlijden van de contracthouder. Andere leveranciers kunnen andere eisen hebben. Hoe eerder u het regelt, hoe eenvoudiger de afrekeningen worden.
Moet ik voor de geërfde woning een aangifte bij de gemeente indienen?
Ja. De aangifte van geërfde goederen wordt binnen 6 maanden ingediend bij de gemeente van de laatste woonplaats van de overledene (art. 32 van de Wet op lokale belastingen en heffingen). Een aangifte van één erfgenaam geldt ook voor de anderen. Meer over alle termijnen leest u in onze gids „Erfenis in Bulgarije: de eerste stappen“.
Hoe kom ik te weten of de overledene naast de rekeningen nog andere schulden had?
U kunt informatie opvragen bij het Centraal Kredietregister van de Bulgaarse Nationale Bank (BNB), het Nationaal Agentschap voor de Inkomsten en de gemeente. De stappen beschrijven wij uitgebreid in ons artikel over een nalatenschap opsporen.
Kan ik de contracten regelen als ik in het buitenland woon?
Ja, via een gevolmachtigde met een notarieel gewaarmerkte volmacht, en sommige leveranciers aanvaarden ook documenten per e-mail. Details over een volmacht die in het buitenland wordt opgemaakt, vindt u in ons artikel over erfgenamen in het buitenland.
Kan de huurder van de geërfde woning een contract op eigen naam openen?
Ja, meestal met toestemming van de eigenaars, en sommige leveranciers eisen dat die toestemming notarieel is gewaarmerkt. Spreek in het huurcontract af wie de rekeningen betaalt en hoe betalingen worden aangetoond. Zie ook ons artikel over de belangrijkste bepalingen in een huurovereenkomst.
Wat gebeurt er met het mobiele telefoon- en internetcontract van de overledene?
De erfgenamen zijn niet verplicht het contract voort te zetten. Providers beëindigen het meestal na overlegging van de overlijdensakte. Bedragen die op de datum van overlijden onbetaald waren, zijn echter een schuld van de nalatenschap.
Hoe kunnen wij u helpen?
Het overzetten van de contracten lijkt een administratieve formaliteit, maar er gaan vaak geschillen over oude schulden, verjaring en afrekeningen achter schuil. De advocaten van Advocatenkantoor Mechkova & Dimitrova kunnen de schulden van de nalatenschap controleren, een beroep op verjaring doen en de erfgenamen vertegenwoordigen tegenover de leveranciers en voor de rechter. Meer over onze praktijk als advocaten erfrecht in Sofia vindt u op de betreffende pagina.
De informatie in dit artikel is algemeen en vervangt geen advies over uw concrete zaak. Neem contact met ons op voor advies over het overzetten van nutscontracten en de schulden van een nalatenschap.
