Ödeme emri prosedürü, çekişmesiz bir para alacağını tahsil etmenin en hızlı yargısal yoludur: ödenmemiş bir fatura, kira, bir borç veya bir bono (запис на заповед) üzerindeki tutar. Mahkeme, tarafları çağırmadan bir ödeme emri verir. Borçlu süresi içinde itiraz etmezse emir kesinleşir ve icra belgesiyle (изпълнителен лист) bir icra memuruna başvurabilirsiniz. Kurallar, Bulgaristan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (ГПК) otuz yedinci bölümünde, md. 410–425'te yer alır.
Ancak internet güncelliğini yitirmiş metinlerle doludur: bazıları hâlâ iki haftalık itiraz süresinden söz eder, diğerleri ise 1 Temmuz 2025'ten bu yana prosedürün elektronik hale geldiğini yansıtmaz. Aşağıda adımları, harçları ve tüm süreleri, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6 Ekim 2026 tarihli ve 92 sayılı Resmî Gazete'ye (Държавен вестник) kadar yapılan değişikliklerle son haline göre anlatıyoruz. Kanun metni 27 Ekim 2026'da kontrol edilmiştir. Bir kural değiştiğinde, ne zamandan itibaren uygulandığını belirtiyoruz.
Ödeme emri prosedürü nedir ve ne zaman uygundur?
Ödeme emri prosedürü basitleştirilmiş bir usuldür. Mahkeme alacağın var olup olmadığını incelemez; başvuruyu kontrol eder ve usulüne uygunsa bir emir verir. Uyuşmazlık, yalnızca borçlu itiraz ederse olağan dava yoluyla çözülür.
Bu nedenle prosedür şu durumlarda uygundur:
- alacak paraya veya misli eşyaya ya da bir taşınırın iadesine ilişkindir;
- borçlunun, borçlu olduğunu bildiği için itiraz etmeyeceğini düşünüyorsunuz;
- borçlunun Bulgaristan'da bir adresi veya kayıtlı merkezi vardır;
- elinizde, bono veya noter onaylı bir anlaşma gibi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 417 kapsamında derhal icraya imkân veren bir belge vardır.
Müşteri, örneğin işin kalitesine yazılı olarak zaten itiraz etmişse itiraz neredeyse kesindir ve bazen doğrudan dava ile başlamak daha mantıklıdır. Ödenmemiş bir fatura için iki yol arasında nasıl seçim yapılacağını ödenmeyen fatura: ihtarnameden icra memuruna başlıklı makalemizde açıklıyoruz.
Md. 410 mu, md. 417 mi: fark nedir?
| Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 410 uyarınca emir | Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 417 uyarınca emir | |
|---|---|---|
| Hangi alacaklar için | Alacağın bölge mahkemesinin (районен съд) görev alanına girdiği para alacakları veya misli eşya | Tutara bakılmaksızın, açıkça sayılmış belgelere dayanan alacaklar |
| Üst sınır | 25.000 leva, yani yaklaşık 12.782 EUR'ya kadar değer (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 104, b. 4) | Yok |
| Gerekli belge | Zorunlu değil, ama faydalı | Bono, noter senedi, noter onaylı sözleşme, bir bankanın muhasebe kayıtlarından alınmış döküm vb. |
| İcra belgesi | Emir kesinleştikten sonra | Emirle birlikte derhal talep edilebilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 418) |
| İtiraz icrayı durdurur mu | Emir kesinleşmeden icra yapılmaz | b. 1–9'daki belgeler için, teminat gösterilmedikçe hayır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 420) |
Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 417, f. 1'deki belgeler sınırlı sayıda sayılmıştır. Fatura böyle bir belge değildir; alıcı tarafından imzalanmış olup olmaması fark etmez.
Adım adım: başvurudan icra belgesine
- Delilleri hazırlayın. Sözleşme, faturalar, teslim tutanakları, yazışmalar; tüketici söz konusuysa tüm ekleriyle birlikte sözleşme ve genel işlem şartları. Bunlar zorunludur (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 410, f. 3).
- Alacağı hesaplayın. Asıl alacak, başvuru tarihine kadar yasal temerrüt faizi ve ileriye dönük faiz. Yasal faiz hesaplama aracımız yardımcı olabilir.
- Başvuruyu standart formla yapın. Başvuru, bir icra belgesi verilmesi talebini ve ödeme için bir banka hesabını içerir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 410, f. 2).
- Devlet harcını ödeyin. Harç, uyuşmazlık konusu tutarın %2'sidir, ancak 12,78 EUR'dan az olamaz.
- Mahkeme üç gün içinde karar verir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 411, f. 2). Başvuru usulüne uygun değilse talimatlar alırsınız; bunları bildirimden itibaren üç gün içinde yerine getirmelisiniz.
- Emir borçluya tebliğ edilir. Emir, borçluyu bir ay içinde ödemeye davet eder (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 412, b. 8).
- İtiraz süresi dolar. Borçlu itiraz etmezse emir kesinleşir ve mahkeme bir icra belgesi verir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 416, f. 1).
- Bir icra memuruna başvurursunuz. İcra belgesi elektroniktir ve icra memuru onu portal üzerinden görür.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu değişikliklerinden sonra ödeme emri prosedüründe süreler
Kaynakların en sık ayrıştığı nokta burasıdır; çünkü süreler iki aşamada değiştirildi: 2019 yılına ait 100 sayılı Resmî Gazete'deki değişiklikle ve ödeme emri prosedürüne ilişkin kuralları 1 Temmuz 2025'ten beri uygulanan e-adalet reformuyla (2023 yılına ait 11 sayılı Resmî Gazete). Tablo, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 6 Ekim 2026 tarihli ve 92 sayılı Resmî Gazete'ye kadar yapılan değişikliklerle yansıtmaktadır.
| İşlem | Süre | Yasal dayanak | Not |
|---|---|---|---|
| Emrin verilmesi | 3 gün | md. 411, f. 2 | |
| Başvurucunun eksiklikleri gidermesi | Bildirimden itibaren 3 gün | md. 411, f. 2, b. 1 | |
| Elektronik başvuruda bononun, noter senedinin vb. aslının sunulması | 7 gün | md. 417, f. 2 | 1.07.2025'ten beri |
| Borçlunun gönüllü ödemesi | Tebliğden itibaren 1 ay | md. 412, b. 8 | 2019 sonuna kadar: 2 hafta |
| Emre itiraz | Tebliğden itibaren 1 ay, uzatılamaz | md. 414, f. 2 | 2019 sonuna kadar: 2 hafta |
| Derhal icraya karşı özel şikâyet | Tebliğden itibaren 1 ay, itirazla birlikte | md. 419, f. 1 | |
| Alacaklının ödeme itirazına cevabı | 3 gün | md. 414a, f. 4 | |
| Alacaklının tespit davası | Bildirimden itibaren 1 ay | md. 415, f. 4 | Mahkeme, 1.07.2025'ten beri süreyi resen takip eder |
| İcra belgesi verilmesinin reddine karşı şikâyet | Bildirimden itibaren 1 hafta | md. 418, f. 5 | |
| Usulsüz tebligat halinde istinaf mahkemesi önünde itiraz | Öğrenmeden itibaren 1 ay | md. 423, f. 1 | |
| Borçlunun yeni olgulara dayanan davası | 3 ay, ancak ödemeden itibaren en geç 1 yıl | md. 424, f. 2 |
Son günü usul süresi hesaplama aracımızla bulabilirsiniz.
Uygulamadan: İki haftalık itiraz süresi veren bir şablon veya makale, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2019 sonundan önce yürürlükte olan haline göre yazılmıştır. Bugün hem ödeme hem de itiraz süresi bir aydır. Borçluysanız son günü beklemeyin: süre uzatılamaz.
1 Temmuz 2025'ten beri elektronik başvuru
1 Temmuz 2025'ten beri ödeme emri prosedürü elektroniktir; emir ve icra belgesi elektronik biçimde verilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 409a). Başvuru, E-Adalet Birleşik Portalı'nda (Единен портал за електронно правосъдие) bir form kullanılarak veya kâğıt üzerinde yapılır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 410, f. 4).
Bazı başvurucular için kâğıt bir seçenek değildir. Tacirler, devlet ve devlet kurumları, belediyeler, noterler, özel icra memurları ve bir avukat tarafından temsil edilen herkes başvuruyu yalnızca elektronik olarak yapar (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 410, f. 5). Avukatı olmayan gerçek kişiler başvuruyu herhangi bir bölge mahkemesinde kâğıt üzerinde yapabilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 410, f. 6).
Başvuruyu hangi mahkeme inceler? Başvurular, merkezi bir sistem aracılığıyla bölge mahkemesi hâkimleri arasında rastgele dağıtılır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 411, f. 1 ve Yargı Kanunu md. 9, f. 3). Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 417, f. 1, b. 3, 6 ve 10 kapsamındaki başvurular (noter senetleri ve noter onaylı sözleşmeler, rehinler ve ipotekler, bonolar) başvurucunun adresinin veya kayıtlı merkezinin bulunduğu yerdeki bölge mahkemesi tarafından incelenir.
Ödeme emri prosedürü ne kadara mal olur?
- Md. 410 ve md. 417 uyarınca devlet harcı: uyuşmazlık konusu tutarın %2'si, ancak 12,78 EUR'dan az olamaz (Hukuk Muhakemeleri Kanunu Uyarınca Devlet Harçları Tarifesi md. 12, b. 1 ve 2). Harç, icra belgesinin verilmesini de kapsar.
- Sonradan açılan bir tespit davası için alacaklı, dava usulündeki harca kadar olan farkı öder (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 415, f. 4). Dava dilekçesi harcı dava değerinin %4'üdür, ancak 25,56 EUR'dan az olamaz (Tarife md. 1).
- Avukatlık ücreti ve masraflar. Mahkeme bunları emirde belirtir ve borçlu üstlenir. Borçlu emre yalnızca masraflar yönünden itiraz edebilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 413, f. 1).
Belirli bir tutar için ve itirazdan sonraki dava için harcı mahkeme harçları hesaplama aracımızla hesaplayabilirsiniz.
İtiraz: borçlu ne yapabilir ve alacaklı için ne olur
Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 414 uyarınca olağan itiraz
Borçlu, gerekçe göstermeden emrin tamamına veya bir kısmına itiraz edebilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 414, f. 1). İtiraz herhangi bir bölge mahkemesinde kâğıt üzerinde veya portal üzerinden elektronik olarak yapılır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 414, f. 3). Tutarın borçlu olunmadığını belirten tek bir cümle yeterlidir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 414a uyarınca ödeme itirazı
Gönüllü ödeme süresi içinde ödeme yapan borçlu, ödemenin delilleriyle itiraz edebilir. Alacaklı 3 gün içinde cevap vermezse mahkeme, masraflar dahil emri hükümsüz kılar (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 414a).
Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 422 uyarınca tespit davası
İtiraz yapılmışsa mahkeme, alacaklıya tutarın borçlu olunduğunun tespiti için dava açmasını bildirir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 415, f. 1). Süre bildirimden itibaren bir aydır. Dava açılmazsa mahkeme emri, md. 417 durumunda ise verilen icra belgesini de hükümsüz kılar (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 415, f. 5).
Tespit davasının avantajı, bir aylık süreye uyulması koşuluyla, emir başvurusunun yapıldığı tarihte açılmış sayılmasıdır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 422, f. 1). Bu, zamanaşımı ve faiz bakımından önemlidir. Dava kabul edildiğinde emir hükümden sonra kesinleşir ve mahkeme bir icra belgesi verir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 416, f. 2).
Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 417 ve md. 418 uyarınca derhal icra
Alacak md. 417 kapsamındaki bir belgeye dayanıyorsa, emirle birlikte derhal icra ve bir icra belgesi talep edebilirsiniz (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 418, f. 1). Mahkeme, belgenin görünüşte usulüne uygun olup olmadığını ve icra edilebilir bir alacağı belgeleyip belgelemediğini kontrol eder (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 418, f. 2). Elektronik başvuruda bir suret eklersiniz, ancak noter senedinin veya sözleşmenin, rehnin veya ipoteğin ve bononun aslı 7 gün içinde mahkemeye ulaşmalıdır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 417, f. 2). Buna uyulmaması başvuruyu usulsüz kılar.
Emir ve belge borçluya icra memuru tarafından, çoğu zaman haciz bildirimiyle birlikte tebliğ edilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 418, f. 6).
İtiraz icrayı durdurur mu? Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 417, f. 1, b. 1–9'daki durumlarda, borçlu alacaklı için uygun bir teminat göstermedikçe itiraz icrayı durdurmaz. Borçlu tüketiciyse teminat alacağın üçte birine kadardır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 420, f. 1). Talep, tutarın borçlu olunmadığını, haksız bir şarta dayandığını veya bir tüketici sözleşmesi kapsamında yanlış hesaplandığını gösteren yazılı delillerle desteklenirse mahkeme teminat olmadan da icrayı durdurabilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 420, f. 2). Bono veya poliçe söz konusu olduğunda (b. 10) durum daha karmaşıktır ve somut olaya bağlıdır; bu yüzden bunu bir avukatla görüşün.
Mahkeme ne zaman emir vermez
Mahkeme, talep kanuna veya genel ahlaka aykırıysa ya da tüketiciyle yapılan bir sözleşmedeki haksız bir şarta dayanıyorsa veya buna ilişkin makul bir ihtimal varsa başvuruyu reddeder (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 411, f. 2, b. 2 ve 3).
Borçlunun Bulgaristan'da sürekli adresi, kayıtlı merkezi, mutad meskeni veya işyeri yoksa da emir verilmez (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 411, f. 2, b. 4 ve 5). Başka bir AB ülkesindeki borçlu için Avrupa ödeme emri veya dava yolu kullanılır. Ret kararına karşı özel şikâyet yoluna gidilebilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 413, f. 2).
Kendini banka çalışanı olarak tanıtan bir dolandırıcıya para aktardıysanız, alıcıya karşı alacak genellikle tartışmalıdır ve dava daha iyi bir seçim olabilir. Bu durumlar hakkında vishing ve "güvenli hesap" dolandırıcılığı başlıklı makalemizde daha fazla bilgi veriyoruz.
Emirden sonra: icra dosyası
Kesinleşmiş bir emirle veya md. 418 uyarınca verilen icra belgesiyle özel veya devlet icra memuruna başvurursunuz. Başvuruda dosya numarasını ve elektronik icra belgesinin numarasını belirtirsiniz (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 426, f. 1). İcra memuru hesaplara ve maaşa haciz koyabilir, taşınmaz üzerine haciz tescil ettirebilir ve satışa geçebilir. Neyin haczedilebileceğini ve neyin haczedilemeyeceğini icra memuru neye haciz koyabilir başlıklı makalemizde açıklıyoruz.
İki yıl boyunca hiçbir icra işlemi talep etmezseniz takip kanun gereği düşer (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 433, f. 1, b. 8).
Cebri tahsil için, icra memuruyla ilişkiler de dahil olmak üzere Sofya'daki alacak tahsili avukatımıza güvenebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular (FAQ)
Ödeme emrine itiraz süresi nedir?
Emrin tebliğinden itibaren bir ay. Bu süre uzatılamaz (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 414, f. 2). Eski makalelerde geçen iki haftalık süre, 2019 sonundaki Hukuk Muhakemeleri Kanunu değişikliğiyle kaldırılmıştır.
Ödeme emri başvurusu ne kadara mal olur?
Devlet harcı, hem md. 410 hem de md. 417 uyarınca talep edilen tutarın %2'sidir, ancak 12,78 EUR'dan az olamaz. Sonradan dava açılırsa dava usulündeki %4'e kadar olan fark ödenir. Emrin ihtarname ve dava ile nasıl bir araya geldiğini ödenmeyen fatura hakkındaki makalemizde açıklıyoruz.
Başvuruyu kâğıt üzerinde yapabilir miyim?
Yalnızca avukatı olmayan bir gerçek kişiyseniz. Tacirler, belediyeler, devlet kurumları ve bir avukat tarafından temsil edilen herkes başvuruyu yalnızca elektronik olarak, E-Adalet Birleşik Portalı üzerinden yapar (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 410, f. 5).
Fatura, Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 417 kapsamında bir belge midir?
Hayır. Bir faturaya dayanarak, tutar bölge mahkemesi sınırı içindeyse md. 410 uyarınca emir başvurusunda bulunabilirsiniz. Derhal icra, md. 417'deki listeden bir belge gerektirir; örneğin noter onaylı bir ödeme anlaşması veya bir bono.
Borçlu itiraz etmezse ne olur?
Emir kesinleşir ve mahkeme bir icra belgesi verir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 416, f. 1). Bu belgeyle bir icra memuruna başvurursunuz. İcra memurunun neye haciz koyabileceğini maaş, hesap ve konut haczi hakkındaki makalemizde açıklıyoruz.
Alacaklı olarak itirazdan sonra ne yapmalıyım?
Mahkemenin bildiriminden itibaren bir ay içinde bir tespit davası açın ve harç farkını ödeyin. Süreyi kaçırırsanız mahkeme emri hükümsüz kılar (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 415, f. 5). Dava, başvurunun yapıldığı tarihte açılmış sayılır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 422, f. 1).
Ödenmeyen kirayı ödeme emriyle tahsil edebilir miyim?
Evet. Kira bir para alacağıdır ve bunun için Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 410 uyarınca emir talep edilebilir. Ancak kira alacakları üç yıllık zamanaşımına tabidir. Tahsilatın daha kolay olması için sözleşmenin nasıl hazırlanacağını kira sözleşmesinin önemli maddeleri hakkındaki makalemizde açıklıyoruz.
Ödeme emri prosedürü dolandırıcılık amaçlı bir havalenin alıcısına karşı uygun mudur?
Genellikle ilk tercih değildir. Alıcı çoğu zaman alacağa itiraz eder ve md. 417 kapsamında bir belge nadiren bulunur. Havaleyi bir dolandırıcıya bizzat siz yaptığınızda sorumluluğun nasıl aranacağını vishing ve "güvenli hesap" dolandırıcılığı hakkındaki makalemizde anlatıyoruz.
Emri icra memurundan öğrendim. Süremi kaçırdım mı?
Mutlaka değil. Derhal icraya izin verilmişse emir icra memuru tarafından tebliğ edilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 418, f. 6); dolayısıyla bir aylık itiraz süresi bu tebliğden itibaren işler. Emir size usulüne uygun tebliğ edilmemişse, öğrendiğiniz tarihten itibaren bir ay içinde istinaf mahkemesi önünde itiraz edebilirsiniz (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 423, f. 1).
Size nasıl yardımcı olabiliriz?
Ödeme emri başvurularını elektronik olarak yapar, faizi ve harçları hesaplar, itiraz olursa tespit davasını süresinde açar ve para tahsil edilene kadar icra memuruyla birlikte çalışırız. Borçluysanız itiraz edip etmeyeceğinizi, nasıl itiraz edeceğinizi ve icranın durdurulmasını talep edip etmeyeceğinizi değerlendiririz.
Bu makaledeki bilgiler genel niteliktedir ve bir danışmanlığın yerini tutmaz. Süreler, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6 Ekim 2026 tarihli ve 92 sayılı Resmî Gazete'ye kadar yapılan değişikliklerle haline göredir. Bir alacağınız varsa veya bir emir aldıysanız, Mechkova & Dimitrova Hukuk Bürosu ile iletişime geçin ve belgelerinizi incelememiz için bize gönderin.


