Bulgaristan için Yasal Süre Hesaplama Aracı
Kısa cevap
Bulgaristan'da kanun yoluna başvuru süresi nasıl hesaplanır?
Sürenin başladığı gün (genellikle tebliğ günü) hesaba katılmaz. Hafta olarak belirlenen süre, aynı haftanın gününde sona erer; ay olarak belirlenen süre, son aydaki aynı tarihte veya bu tarih yoksa ayın son gününde sona erer. Son gün cumartesi, pazar veya resmî tatile denk gelirse, süre bir sonraki iş gününe kayar (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 60).
Sürenin son günü
—
Süre doğru başlangıç tarihinden itibaren işler – bu genellikle tebliğ günüdür ve belgeyi ilk gördüğünüz gün olmayabilir. Kural olarak sürenin kaçırılması hakkın kaybı anlamına gelir. Şüpheniz varsa daha erken başvurun.
Hesaplama aracı, süreyi Bulgaristan Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 60'ın genel kurallarına göre hesaplar ve cumartesileri, pazarları ve resmî tatilleri dikkate alır. Hükümet kararıyla ilan edilen ek tatil günlerini veya belirli usullere ilişkin özel kuralları içermez. Sonuç yol gösterici niteliktedir ve hukuki danışmanlık değildir.
Süre nasıl hesaplanır?
Sürelerin hesaplanmasına ilişkin genel kurallar Bulgaristan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (Граждански процесуален кодекс, ГПК) 60. maddesinde düzenlenmiştir ve diğer pek çok usulde de uygulanır. Hesaplama aracı bu kuralları adım adım izler.
- Sürenin başladığı gün – tebliğ veya olayın gerçekleştiği gün – hesaba katılmaz. Ayın 3'ünde yapılan tebliğden sonra başlayan 14 günlük süre, iş günüyse ayın 17'sinde sona erer.
- Hafta olarak belirlenen süre, başladığı haftanın aynı gününde sona erer. Ay olarak belirlenen süre, son aydaki aynı tarihte veya böyle bir tarih yoksa (örneğin 31'i) o ayın son gününde sona erer.
- Son gün cumartesi, pazar veya resmî tatile denk gelirse, süre bir sonraki iş gününde sona erer.
- Bulgaristan'daki resmî tatiller şunlardır: 1 Ocak, 3 Mart, 1 Mayıs, 6 Mayıs, 24 Mayıs, 6 Eylül, 22 Eylül, 24–26 Aralık ve Ortodoks Kutsal Cuma'dan Paskalya Pazartesisi'ne kadar olan günler. Sabit bir tatil cumartesi veya pazara denk gelirse, bir sonraki iş günü tatildir (İş Kanunu md. 154(2)).
Süre ne zaman başlar ve neler dahil değildir?
En yaygın hata hesaplamada değil, başlangıç tarihindedir. Süre, belgenin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği günden itibaren işler – şahsen, iadeli taahhütlü posta ile, elektronik olarak veya adrese bırakılan bir bildirimle. Bildirim bırakıldığında özel kurallar uygulanır ve belge, siz hiç almamış olsanız bile tebliğ edilmiş sayılabilir. İdari ihlal tutanağına (АУАН) itiraz süresi tutanağın imzalanmasından, işten çıkarmaya itiraz süresi ise iş ilişkisinin sona ermesinden – genellikle fesih emrinin tebliğ edildiği günden – itibaren işler.
Hesaplama aracı, Bulgaristan hükümeti tarafından ilan edilen ek tatil günlerini, mahkemece belirlenen süreleri veya münferit kanunlardaki özel durumları dikkate almaz. Başlangıç tarihinden veya hangi sürenin uygulanacağından emin değilseniz, süre henüz işlerken danışmanlık alın.
Sıkça sorulan sorular
Hafta sonları süreye dahil midir?
Evet. Cumartesi, pazar ve tatil günleri olağan günler olarak sayılır. Yalnızca sürenin son günü tatil gününe denk gelirse, süre bir sonraki iş gününe kayar.
Süreyi kaçırırsam ne olur?
Çoğu durumda hak kaybedilir – kanun yolu başvurusu veya itiraz incelenmez ve işlem ya da karar kesinleşir. Kaçırılan sürenin eski hale getirilmesi, yalnızca istisnai olarak, ispatlanması gereken özel ve öngörülemeyen durumlarda mümkündür.
Belgeyi şahsen teslim almadıysam süre ne zaman başlar?
Belge hane halkınızdan başka birine teslim edildiyse veya adrese bırakılan bir bildirimle tebliğ edildiyse, süre, belge hiç elinize geçmeden başlayabilir. Bildirim bırakıldıktan sonra belgenin ne zaman tebliğ edilmiş sayılacağını özel kurallar belirler. Tebliğ alındısındaki veya dava dosyasındaki tarihi kontrol edin.
2 hafta ile 14 gün aynı şey midir?
Evet, iki haftalık süre başladığı haftanın aynı gününde – yani 14. günde – sona erer. Aylar ise farklıdır: bir aylık süre 30 gün değildir; bir sonraki ayın aynı tarihinde sona erer.
Son gün başvurabilir miyim?
Kural olarak evet – süre son günün bitiminde sona erer. Ancak şahsen yalnızca kalemin çalışma saatleri içinde başvurabilirsiniz; posta veya elektronik sistemler de gecikmelere yol açabilir. Bu nedenle başvuruyu son ana bırakmayın.
Yurt dışında yaşıyorsanız veya Bulgaristan vatandaşı değilseniz
Bulgar hukukundaki süreler, taraflardan birinin yurt dışında yaşaması nedeniyle uzamaz. Bununla birlikte, ister Türkiye'de, ister Almanya'da, ister başka bir yerde yaşayın, yurt dışında yaşayanların erkenden bilmesi gereken bazı pratik farklar vardır.
Bulgaristan dışında yaşıyorum. Benim için süreler daha uzun mu?
Hayır. Süreler, Bulgaristan'da yaşayan biri için geçerli olanlarla aynıdır. Belgelerin yurt dışına tebliği genellikle daha uzun sürer, ancak belge size tebliğ edildiği anda süre işlemeye başlar.
Yaşadığım ülkedeki resmî tatiller süreyi uzatır mı?
Kural olarak hayır. Belge bir Bulgar makamına veya mahkemesine sunulduğu için Bulgaristan'daki tatil günleri esas alınır. Örneğin Türkiye'deki bayram tatilleri süreyi uzatmaz. Hesaplama aracı süreyi Bulgaristan takvimine göre hesaplar.
Bulgaristan'da tebligat adresi nedir ve neden gereklidir?
Kural olarak yurt dışında yaşayan bir taraf, Bulgaristan'da çağrı kâğıtları ve tebligatlar için bir adres (съдебен адрес) – örneğin avukatının adresi – bildirmelidir. Bildirmezse, tebligatlar dava dosyasına eklenebilir ve kendisine hiç ulaşmamış olsa bile tebliğ edilmiş sayılabilir.
Kanun yolu başvurusu veya itiraz için Bulgaristan'a gitmem gerekir mi?
Gerekmez. Bulgar bir avukat belgeyi sizin adınıza – elektronik olarak veya posta yoluyla – sunabilir. Önemli olan, belgeleri alır almaz bize göndermenizdir.
Yurt dışından vekâletname ne kadar sürer?
Vekâletnamenin genellikle noter onaylı olması, çoğu zaman da apostil veya tercüme içermesi gerekir. Bu günler veya haftalar sürebilir; bu nedenle sürenin son haftasında değil, belgeyi alır almaz işe başlayın.
Türkiye'de veya AB dışındaki başka bir ülkede yaşıyorum. Bu bir şey değiştirir mi?
Bulgar sürelerinin uzunluğu aynıdır. AB dışında – Türkiye'de, Brexit sonrası Birleşik Krallık'ta veya ABD'de – belgelerin tebliği ve apostil gibi vekâletname formaliteleri genellikle daha uzun sürer; bu nedenle Bulgaristan'da bir tebligat adresi bildirmek ve erkenden avukat tayin etmek daha da önemlidir.
Bu konuda faydalı makaleler
Hukuki bir sorunuz mu var? Bize ulaşın.
İlk danışmanlık ücretsizdir ve sizi hiçbir şekilde bağlamaz.