Onbetaalde factuur in Bulgarije: zo int u uw vordering

Een onbetaalde factuur is een probleem waarmee bijna elk bedrijf vroeg of laat te maken krijgt. De klant neemt de goederen of de dienst af, belooft „volgende week“ te betalen, neemt de telefoon niet meer op of begint pas na de vervaldatum de kwaliteit te betwisten. Intussen hebt u de btw over de factuur al afgedragen en uw eigen leveranciers betaald.

Het Bulgaarse recht biedt de schuldeiser een duidelijke en relatief snelle weg om de vordering te innen: aanmaning, schikking, betalingsbevel, zo nodig een rechtszaak, en ten slotte de gerechtsdeurwaarder. Hieronder beschrijven wij elke fase, met de actuele termijnen en griffierechten per 2026 en de typische fouten die schuldeisers tijd en geld kosten.

Wanneer is de klant in verzuim en wat is hij u naast de hoofdsom verschuldigd?

Eerst moet u vaststellen wanneer de vordering opeisbaar werd. Voor transacties tussen handelaars staan de regels in de Bulgaarse Handelswet (ТЗ):

Als het contract een betalingstermijn bevat, is de schuldenaar in verzuim vanaf de dag na het verstrijken daarvan. Een aanmaning is niet nodig (art. 84, lid 1 van de Wet op de verbintenissen en overeenkomsten, ЗЗД).
Als geen termijn is overeengekomen, moet de factuur binnen 14 dagen na ontvangst worden betaald (art. 303a, lid 3 van de Handelswet).
De overeengekomen termijn bij een handelstransactie mag in de regel niet langer zijn dan 60 dagen. Een langere termijn is bij uitzondering toegestaan als die niet grof onbillijk is tegenover de schuldeiser (art. 303a, lid 1 van de Handelswet).

Bij verzuim in een handelstransactie heeft de schuldeiser naast de hoofdsom recht op:

Wettelijke rente vanaf de dag van het verzuim (art. 86 ЗЗД en art. 309a van de Handelswet).
Vergoeding van invorderingskosten van ten minste EUR 40, zonder dat een aanmaning nodig is (art. 309a, lid 1 van de Handelswet).
Vergoeding van grotere bewezen schade volgens de algemene regels.

Hoe wordt de wettelijke rente berekend na de invoering van de euro? Tot eind 2025 was dat de basisrente van de Bulgaarse Nationale Bank (ОЛП) plus 10 procentpunten. Met de invoering van de euro stelt de BNB geen basisrente meer vast. Door een wijziging van Besluit nr. 426 van de Ministerraad uit 2014 is de wettelijke rente vanaf 1 januari 2026 de rente van de Europese Centrale Bank op haar basisherfinancieringstransacties die op respectievelijk 1 januari of 1 juli geldt, plus 8 procentpunten. Voor de eerste helft van 2026 komt dat neer op ongeveer 10,15% per jaar. Gebruik voor oudere facturen een calculator die met beide regimes rekening houdt.

Aanmaning en notariële aanmaning

Een goed geschreven aanmaning lost het probleem vaak op zonder naar de rechter te gaan. Zij moet bevatten:

het nummer en de datum van de factuur, en de grondslag (contract, bestelling, proces-verbaal van oplevering);
het exacte verschuldigde bedrag, de opgelopen rente en de EUR 40 op grond van art. 309a van de Handelswet;
een korte maar realistische betalingstermijn (meestal 7 dagen) en een bankrekening;
een uitdrukkelijke waarschuwing dat u, als niet wordt betaald, zonder verdere kennisgeving een betalingsbevel zult aanvragen.

Verstuur de aanmaning op een manier waarmee u kunt bewijzen dat zij is ontvangen. Een notariële aanmaning (нотариална покана) wordt door een notaris betekend, die de datum en de inhoud ervan vastlegt. Zij is nuttig als geen betalingstermijn is overeengekomen en het verzuim pas na een aanmaning intreedt (art. 84, lid 2 ЗЗД), of als u een geschil verwacht.

Soms beweert de schuldenaar al te hebben betaald, maar op een rekening die hij kreeg via een valse e-mail die van u leek te komen. Meestal gaat het om fraude met vervalste bankgegevens. In dat geval hangt het van de omstandigheden af of de betaling de schuld tenietdoet. Hoe u bij zulke overboekingen met de bank omgaat, leggen wij uit in ons artikel over niet-toegestane transacties met een bankpas of rekening.

Schikking, betaling in termijnen en erkenning van de schuld

Als de schuldenaar wil betalen maar het geld niet in één keer heeft, is een schikkingsovereenkomst voor betaling in termijnen vaak de snelste weg naar uw geld. Houd u aan drie regels:

Vraag om een schriftelijke erkenning van de schuld. Erkenning stuit de verjaring, waarna een nieuwe termijn begint te lopen (art. 116, sub a en art. 117 ЗЗД).
Laat de handtekeningen notarieel legaliseren. Een schikking met notarieel gelegaliseerde handtekeningen die een verplichting tot betaling van een geldsom bevat, is een document in de zin van art. 417, punt 3 van het Bulgaarse Wetboek van burgerlijke rechtsvordering (ГПК). Wordt niet betaald, dan kunt u een bevel tot onmiddellijke tenuitvoerlegging aanvragen.
Spreek vervroegde opeisbaarheid af. Als een termijn wordt gemist, moet het hele restant direct opeisbaar worden.

Uit onze praktijk: De meest gemaakte fout van schuldeisers is een schikking per e-mail of met handtekeningen die niet notarieel zijn gelegaliseerd. Stopt de schuldenaar met betalen, dan maakt zo'n document geen onmiddellijke tenuitvoerlegging mogelijk. De procedure begint dan van voren af aan. Een notariële legalisatie kost weinig en bespaart u maanden.

De procedure van het betalingsbevel op grond van art. 410 en art. 417 ГПК

De procedure van het betalingsbevel is het meest gebruikte middel om vorderingen op bedrijven te innen. De rechter vaardigt een betalingsbevel uit zonder de partijen op te roepen, en als de schuldenaar geen bezwaar maakt, wordt het onherroepelijk.

Betalingsbevel op grond van art. 410 ГПК

Voor welke vorderingen: geldvorderingen waarvoor de arrondissementsrechtbank (районен съд) bevoegd is (art. 410, lid 1 ГПК). Dat zijn vorderingen tot BGN 25.000, ofwel ongeveer EUR 12.782 (art. 104, punt 4 ГПК). Voor hogere bedragen moet u art. 417 gebruiken of een vordering instellen.
Hoe het wordt ingediend: handelaars en personen die door een advocaat worden vertegenwoordigd, dienen het verzoek uitsluitend elektronisch in, via het Uniform portaal voor e-justitie (ЕПЕП) (art. 410, lid 5 ГПК).
Griffierecht: 2% van het gevorderde bedrag, maar niet minder dan EUR 12,78 (art. 12, lid 1 van het Tarief van de griffierechten op grond van het ГПК). Bij elektronische indiening via het Uniform portaal voor e-justitie is het griffierecht 15% lager.

Uit de praktijk van ons kantoor: Wij dienen processtukken uitsluitend elektronisch in, via het Uniform portaal voor e-justitie. Zo profiteren onze cliënten van de korting van 15% op de griffierechten en komt het verzoek direct bij de rechter aan. * Termijn voor de beslissing van de rechter: de rechter vaardigt het bevel binnen drie dagen uit (art. 411, lid 2 ГПК), als het verzoek in orde is. * Termijn voor de schuldenaar: het bevel nodigt de schuldenaar uit binnen een maand na betekening te betalen. Binnen dezelfde termijn van een maand kan de schuldenaar bezwaar maken, zonder dat hij dat hoeft te motiveren (art. 412, punt 8 en art. 414 ГПК). Deze termijn kan niet worden verlengd.

Bevel tot onmiddellijke tenuitvoerlegging op grond van art. 417 ГПК

Als de vordering berust op een van de documenten die in art. 417 ГПК worden genoemd, kunt u samen met het bevel om onmiddellijke tenuitvoerlegging en een executoriale titel verzoeken, ongeacht het bedrag. Zulke documenten zijn bijvoorbeeld een orderbriefje (запис на заповед), een notariële akte, een schikking of contract met notarieel gelegaliseerde handtekeningen en een uittreksel uit de boekhouding van een bank. Een factuur op zich is geen zodanig document.

Bij elektronische indiening voegt u een kopie van het document bij, en het origineel van het orderbriefje, de notariële akte of de notarieel gelegaliseerde schikking moet binnen 7 dagen bij de rechter worden ingediend (art. 417, lid 2 ГПК). In de regel schort het bezwaar van de schuldenaar de tenuitvoerlegging niet op, tenzij de schuldenaar zekerheid stelt (art. 420 ГПК). Daarom is een orderbriefje ten gunste van de leverancier een van de meest effectieve beschermingen in langdurige handelsrelaties.

Vordering tot vaststelling op grond van art. 422 ГПК

Als de schuldenaar tijdig bezwaar maakt, deelt de rechter u mee dat u een vordering kunt instellen om het bestaan van de schuld te laten vaststellen. De vordering wordt binnen een maand na de kennisgeving ingesteld, waarbij het griffierecht wordt aangevuld tot het bedrag dat voor een gewone procedure verschuldigd is (art. 415, lid 4 ГПК). Stelt u de vordering niet in, dan trekt de rechter het bevel in (art. 415, lid 5 ГПК).

Het voordeel is dat de vordering geacht wordt te zijn ingesteld op de datum van het verzoek om een betalingsbevel (art. 422, lid 1 ГПК). Dat is van belang voor de verjaring en voor de rente. Als de rechter de vordering toewijst, wordt het bevel onherroepelijk en wordt een executoriale titel afgegeven (art. 416, lid 2 ГПК).

De gewone procedure: wanneer die de betere keuze is

Soms is het verstandiger direct met een vordering tot betaling te beginnen:

u verwacht dat de schuldenaar vrijwel zeker bezwaar zal maken, bijvoorbeeld omdat hij de kwaliteit al schriftelijk heeft betwist;
het bedrag ligt boven de grens van de arrondissementsrechtbank en u hebt geen document in de zin van art. 417 ГПК;
de schuldenaar heeft geen adres of zetel in Bulgarije (art. 411, lid 2, punten 4 en 5 ГПК).

Het griffierecht voor een dagvaarding bedraagt 4% van het gevorderde bedrag, maar niet minder dan EUR 25,56 (art. 1 van het Tarief). Een gewone procedure duurt langer, maar eindigt met een vonnis dat het geschil definitief beslecht. Is de schuldenaar een huurder die de huur niet heeft betaald, zie dan ook ons artikel over de belangrijke bepalingen in een huurovereenkomst.

Voorlopige maatregelen: beslag voordat het te laat is

Als het risico bestaat dat de schuldenaar zijn vermogen overdraagt of zijn rekeningen leeghaalt, kunt u zekerheid voor de vordering vragen. Zekerheid wordt gevraagd samen met de dagvaarding en zo nodig zelfs daarvóór. De rechter verleent zekerheid als zonder die maatregel de tenuitvoerlegging van het toekomstige vonnis onmogelijk of moeilijk zou zijn. Daarnaast moet de vordering worden onderbouwd met overtuigend schriftelijk bewijs, of moet u een waarborg stellen (art. 391 ГПК). De maatregelen zijn beslag op rekeningen, vorderingen en roerende zaken, beslag op onroerende zaken en andere passende maatregelen (art. 397 ГПК).

Als zekerheid voor een toekomstige vordering wordt verleend, geeft de rechter u ten hoogste een maand om de vordering in te stellen (art. 390, lid 3 ГПК). Het griffierecht voor zekerheid voor een toekomstige vordering bedraagt EUR 20,45.

De gerechtsdeurwaarder: hoe het werkt en wie betaalt

Met de executoriale titel wendt u zich tot een particuliere of staatsdeurwaarder (частен или държавен съдебен изпълнител). Sinds 1 juli 2025 worden executoriale titels in elektronische vorm afgegeven, en de gerechtsdeurwaarder heeft er via het portaal toegang toe (art. 426, lid 1 ГПК). In de regel is de bevoegde gerechtsdeurwaarder die in het gebied waar de schuldenaar zijn zetel heeft of waar zijn vermogen zich bevindt (art. 427 ГПК). Een incassoadvocaat kan u ook door de procedure begeleiden.

De gerechtsdeurwaarder onderzoekt het vermogen van de schuldenaar, legt beslag op zijn bankrekeningen en vorderingen, legt beslag op onroerende zaken en gaat over tot verkoop. De kosten worden door de schuldeiser voorgeschoten, maar de kosten van de tenuitvoerlegging komen voor rekening van de schuldenaar (art. 79 ГПК) en worden samen met de schuld op hem verhaald.

Houd er rekening mee dat als u twee jaar lang geen enkele executiehandeling vraagt, de zaak van rechtswege wordt beëindigd (art. 433, lid 1, punt 8 ГПК).

	Aanmaning / schikking	Procedure van het betalingsbevel	Gewone procedure
Wanneer geschikt	De schuldenaar is betrouwbaar maar te laat	Onbetwiste vordering tot de grens van de arrondissementsrechtbank, of een document in de zin van art. 417	Betwiste vordering, groot bedrag, schuldenaar in het buitenland
Griffierecht	Geen (notariskosten bij notariële legalisatie)	2%, min. EUR 12,78	4%, min. EUR 25,56
Termijn voor de reactie van de schuldenaar	Door u vastgesteld	1 maand om te betalen of bezwaar te maken	Termijn voor een verweerschrift op de dagvaarding
Resultaat	Betaling of erkenning van de schuld	Executoriale titel, als er geen bezwaar is	Vonnis en executoriale titel

Verjaring: hoe lang kunt u het geld vorderen?

De algemene verjaringstermijn is vijf jaar (art. 110 ЗЗД). Die geldt ook voor de prijs van een onbetaalde factuur tussen handelaars, omdat de wet geen afzonderlijke verjaringstermijn voor handelstransacties kent.
Drie jaar is de verjaringstermijn voor rente, huur en andere periodieke betalingen, en voor contractuele boetes en schadevergoeding wegens wanprestatie (art. 111 ЗЗД).
De verjaringstermijn loopt vanaf de dag waarop de vordering opeisbaar werd (art. 114 ЗЗД). Zij wordt gestuit door erkenning van de schuld, door een vordering of door executiehandelingen (art. 116 ЗЗД).
Is de vordering bij vonnis vastgesteld, dan is de nieuwe verjaringstermijn altijd vijf jaar (art. 117, lid 2 ЗЗД).

De schuldenaar is een doorgehaald bedrijf of insolvent

Als de schuldenaar in liquidatie is, dient u uw vordering in bij de vereffenaar. Hebt u al een zaak aanhangig gemaakt, een betalingsbevel aangevraagd of hebt u een executoriale titel, dan kunt u de regionale rechtbank (окръжен съд) vragen de doorhaling van het bedrijf te verbieden (art. 273, lid 3 van de Handelswet). Meer over bedrijven die jarenlang geen jaarrekening deponeren, leest u in ons artikel over de ambtshalve doorhaling van bedrijven wegens niet-gepubliceerde jaarrekeningen.

Zodra een insolventieprocedure is geopend, stopt de individuele invordering. De vordering moet bij de insolventierechter worden ingediend binnen een maand na de inschrijving van het besluit tot opening van de procedure in het Handelsregister (art. 685 van de Handelswet). Indiening in de twee maanden daarna is ook toegestaan, maar met minder gunstige gevolgen (art. 688 van de Handelswet). Als schuldeiser uit een handelstransactie kunt u zelf de opening van een insolventieprocedure aanvragen (art. 625 van de Handelswet).

Controleer uw wederpartij in het Handelsregister voordat u goederen op krediet levert: wie het bedrijf bestuurt, hoe hoog het kapitaal is en of het zijn jaarrekening publiceert. De aansprakelijkheid van vennoten in een OOD en EOOD leggen wij uit in ons artikel over het oprichten van een OOD of EOOD.

Schuldenaar in een ander EU-land: het Europees betalingsbevel

Als de schuldenaar zich in een andere lidstaat bevindt, kunt u gebruikmaken van het Europees betalingsbevel op grond van Verordening (EG) nr. 1896/2006. Het is bedoeld voor onbetwiste grensoverschrijdende geldvorderingen en wordt ingediend met een standaardformulier. De schuldenaar heeft 30 dagen na betekening om verweer te voeren. Doet hij dat niet, dan wordt het bevel in het andere land ten uitvoer gelegd zonder verdere procedure; voert hij verweer, dan wordt de zaak voortgezet als gewone procedure.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Hoe lang heb ik om een klant aan te klagen wegens een onbetaalde factuur?

De algemene verjaringstermijn voor de prijs uit een factuur is vijf jaar vanaf de datum waarop de betaling opeisbaar werd (art. 110 ЗЗД). Voor rente geldt een verjaringstermijn van drie jaar. Een schriftelijke erkenning van de schuld of een verzoek aan de rechter stuit de verjaring.

Wat is de termijn voor bezwaar tegen een betalingsbevel?

De schuldenaar kan bezwaar maken binnen een maand na betekening van het bevel (art. 414, lid 2 ГПК). De termijn kan niet worden verlengd, en het bezwaar hoeft niet te worden gemotiveerd. Als geen bezwaar wordt gemaakt, wordt het bevel onherroepelijk.

Hoe hoog is de wettelijke rente in 2026?

Vanaf 1 januari 2026 is de wettelijke rente de rente van de ECB op haar basisherfinancieringstransacties plus 8 procentpunten. De ECB-rente wordt genomen per respectievelijk 1 januari of 1 juli. Voor perioden tot eind 2025 geldt de oude formule: de basisrente van de BNB plus 10 punten.

Kan ik een verzoek om een betalingsbevel op papier indienen?

Handelaars en iedereen die door een advocaat wordt vertegenwoordigd, dienen het verzoek uitsluitend elektronisch in, via het Uniform portaal voor e-justitie (art. 410, lid 5 ГПК). Natuurlijke personen zonder advocaat kunnen het verzoek nog steeds op papier indienen bij de arrondissementsrechtbank.

Hoe hoog is het griffierecht voor een betalingsbevel?

Het griffierecht is 2% van het gevorderde bedrag, maar niet minder dan EUR 12,78. Bij elektronische indiening via het Uniform portaal voor e-justitie is het griffierecht 15% lager. Voor een latere vordering op grond van art. 422 ГПК betaalt u het verschil tot het griffierecht voor een gewone procedure, dat 4% bedraagt maar niet minder dan EUR 25,56.

Kan ik ook mijn incassokosten terugkrijgen?

Ja. Bij een handelstransactie hebt u zonder aanmaning recht op een vergoeding van ten minste EUR 40, evenals op de wettelijke rente (art. 309a van de Handelswet). Als u wint, worden de proceskosten en het honorarium van de advocaat ten laste van de schuldenaar gebracht, en ook de executiekosten komen voor zijn rekening.

Wat moet ik doen als de schuldenaar een bedrijf in liquidatie is of is doorgehaald?

Dien de vordering in bij de vereffenaar en vraag zo nodig de rechter de doorhaling van het bedrijf te verbieden. Hoe de situatie eruitziet vanuit het bedrijf van de schuldenaar, leggen wij uit in ons artikel over doorhaling van een bedrijf wegens niet-gepubliceerde jaarrekeningen.

De klant zegt dat hij op een andere rekening heeft betaald na een valse e-mail. Wat nu?

Meestal gaat het om fraude met vervalste bankgegevens. Of de betaling de schuld tenietdoet, hangt af van de concrete omstandigheden en van wie het lek heeft veroorzaakt. Welke rechten de betaler tegenover zijn bank heeft, leggen wij uit in ons artikel over niet-toegestane transacties met een bankpas of rekening.

Mijn huurder betaalt de huur niet. Gelden dezelfde regels?

Ja, de procedure van het betalingsbevel kan worden gebruikt voor onbetaalde huur. Voor huurvorderingen geldt echter een verjaringstermijn van drie jaar (art. 111, sub c ЗЗД). Hoe u het contract zo opstelt dat de invordering eenvoudiger is, leggen wij uit in ons artikel over de bepalingen in een huurovereenkomst.

Hoe bescherm ik mij in de toekomst tegen onbetaalde facturen?

Sluit schriftelijke contracten met een betalingstermijn en een contractuele boete. Vraag bij grotere transacties om een orderbriefje of een andere zekerheid, en controleer de wederpartij in het Handelsregister. Een orderbriefje maakt een bevel tot onmiddellijke tenuitvoerlegging op grond van art. 417 ГПК mogelijk.

Hoe kunnen wij u helpen?

Wij stellen de aanmaning en de schikking op, dienen het verzoek om een betalingsbevel in, vertegenwoordigen u in de procedure als er bezwaar wordt gemaakt en werken samen met de gerechtsdeurwaarder totdat de vordering is geïnd. Wij vertellen u ook wanneer incasso economisch niet gerechtvaardigd is.

De informatie in dit artikel is algemeen en vervangt geen specifiek advies. Het resultaat hangt in elk geval af van het bewijs en van het vermogen van de schuldenaar. Hebt u onbetaalde facturen, neem dan contact op met Advocatenkantoor Mechkova & Dimitrova en stuur ons uw documenten ter beoordeling.

Onbetaalde factuur in Bulgarije: incasso van aanmaning tot gerechtsdeurwaarder

Hoe int u een onbetaalde factuur bij een bedrijf in Bulgarije?