Zmiana zarządcy bułgarskiej spółki OOD lub EOOD: dokumenty, rezygnacja

Krótka odpowiedź

Jak zmienić zarządcę bułgarskiej spółki OOD lub EOOD?

Zgromadzenie wspólników, a w EOOD jedyny wspólnik, odwołuje dotychczasowego zarządcę i powołuje nowego. Uchwałę o powołaniu stwierdza protokół z jednoczesnym notarialnym poświadczeniem podpisów i treści, chyba że umowa spółki dopuszcza formę pisemną. Nowy zarządca podpisuje notarialnie poświadczoną zgodę ze wzorem podpisu oraz oświadczenie, a następnie w ciągu 7 dni składa wniosek do Rejestru Handlowego. Zmiana jest skuteczna od chwili wpisu.

Mężczyzna w garniturze podaje dokumenty koledze na spotkaniu w biurze.

Zmiana zarządcy bułgarskiej spółki OOD lub EOOD (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wieloosobowej lub jednoosobowej) to jeden z najczęstszych wpisów w Rejestrze Handlowym (Търговски регистър). Procedura wygląda na krótką, ale kryje kilka pułapek, przez które wniosek wraca albo uchwała okazuje się nieważna: forma protokołu, osobisty podpis na wzorze podpisu i zawiadomienia wspólników.

Często pytają nas też, co może zrobić zarządca, który chce odejść, gdy wspólnicy nic nie robią. W tym artykule opisujemy krok po kroku zwykłą zmianę zarządcy, rezygnację na własną prośbę na podstawie art. 141 ust. 5 bułgarskiej ustawy o handlu (Търговски закон, ТЗ) oraz sposób podpisania dokumentów, gdy nowy zarządca mieszka za granicą.

Kto decyduje o zmianie zarządcy?

W OOD zarządcę powołuje i odwołuje zgromadzenie wspólników (art. 137 ust. 1 pkt 5 ustawy o handlu). Jeżeli umowa spółki (дружествен договор) nie stanowi inaczej, uchwała zapada większością ponad połowy kapitału (art. 137 ust. 3). Zarządcą może być wspólnik lub osoba spoza spółki (art. 135 ust. 2).

W EOOD o tych samych sprawach decyduje jedyny właściciel kapitału (art. 147). Jego decyzję stwierdza się protokołem w tej samej formie, jakiej ustawa wymaga dla uchwał zgromadzenia wspólników (art. 147 ust. 2).

Ponadto umocowanie zarządcy może zostać cofnięte w każdej chwili (art. 141 ust. 4). Nie jest potrzebne żadne naruszenie ani „powód”. Stosunek z zarządcą wynikający z umowy o zarządzanie (art. 141 ust. 7), np. wynagrodzenie lub okres wypowiedzenia, rozlicza się osobno i zależy od treści tej umowy.

Jaką formę musi mieć uchwała?

To najczęstszy błąd. Dla uchwały o powołaniu zarządcy ustawa wymaga protokołu z notarialnym poświadczeniem podpisów i treści, dokonanym jednocześnie, chyba że umowa spółki przewiduje formę pisemną (art. 137 ust. 4 ustawy o handlu). Uchwała podjęta z naruszeniem tej formy jest nieważna (art. 137 ust. 5). To samo dotyczy decyzji jedynego właściciela EOOD.

Zanim więc Państwo przygotują protokół, warto przeczytać umowę spółki, a w EOOD akt założycielski (учредителен акт). Jeżeli wyraźnie dopuszczają one zwykłą formę pisemną, poświadczenie notarialne nie jest wymagane. Jeżeli milczą, protokół podpisuje się przed notariuszem.

Z naszej praktyki: Jeżeli umowa spółki wymienia zarządcę z imienia i nazwiska, zmiana może wymagać także aktualizacji umowy. To odrębna uchwała, podejmowana większością ponad 3/4 kapitału (art. 137 ust. 3 ustawy o handlu), a nowy tekst trzeba ogłosić. Warto sprawdzić tekst przed zwołaniem zgromadzenia.

Zwołanie zgromadzenia wspólników

Zgromadzenie wspólników zwołuje się pisemnym zawiadomieniem, które każdy wspólnik musi otrzymać co najmniej 7 dni przed posiedzeniem, z podaniem porządku obrad (art. 139 ust. 1 ustawy o handlu), chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Zawiadomienia i dowody ich doręczenia dołącza się do wniosku. Wyjątek zachodzi, gdy z protokołu wynika, że obecni byli wszyscy wspólnicy, albo uchwałę podjęto bez posiedzenia (art. 21 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia nr 1 w sprawie prowadzenia Rejestru Handlowego).

Uchwała bez posiedzenia jest możliwa, jeżeli wszyscy wspólnicy przyjęli ją na piśmie (art. 139 ust. 2). Wspólnik, który nie może być obecny, może głosować przez przedstawiciela z wyraźnym pisemnym pełnomocnictwem (art. 137 ust. 6).

Dokumenty do zmiany zarządcy

Zgodnie z rozporządzeniem nr 1 (art. 7 i art. 21 ust. 3) do wniosku zwykle dołącza się:

  1. Wniosek na formularzu A4 dla OOD i EOOD, podpisany przez nowego zarządcę.
  2. Protokół zgromadzenia wspólników lub decyzję jedynego właściciela o odwołaniu dotychczasowego zarządcy i powołaniu nowego, w wymaganej formie.
  3. Zawiadomienia o zgromadzeniu wspólników i dowody ich doręczenia, jeżeli są potrzebne.
  4. Notarialnie poświadczoną zgodę i wzór podpisu (спесимен) nowego zarządcy (art. 141 ust. 3 ustawy o handlu).
  5. Oświadczenie nowego zarządcy, że nie dotyczy go żadna z przeszkód z art. 141 ust. 8 i 9 (np. ogłoszenie upadłości).
  6. Oświadczenie o prawdziwości podanych okoliczności (art. 13 ust. 4 ustawy o Rejestrze Handlowym i Rejestrze Osób Prawnych o Celach Niezarobkowych, ЗТРРЮЛНЦ).
  7. Dowód zapłaty opłaty państwowej, chyba że uiszczono ją elektronicznie.
  8. Pełnomocnictwo, jeżeli wniosek składa adwokat.

Jeżeli wnioskodawca nie składa wniosku osobiście, jego podpis musi być poświadczony notarialnie (art. 15 ust. 6 ustawy o Rejestrze Handlowym). Dokumenty w języku obcym składa się wraz z tłumaczeniem na język bułgarski, a podpis tłumacza poświadcza notariusz (art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 1).

Krok po kroku: jak zmienia się zarządcę

  1. Sprawdzić umowę spółki: większość, formę protokołu, kogo wskazano jako zarządcę.
  2. Zwołać zgromadzenie wspólników albo przygotować uchwałę bez posiedzenia. W EOOD właściciel podpisuje decyzję.
  3. Podpisać protokół przed notariuszem, chyba że umowa spółki dopuszcza formę pisemną.
  4. Nowy zarządca podpisuje wzór podpisu, zgodę i oświadczenia. Robi to osobiście przed notariuszem lub bułgarskim konsulem.
  5. Złożyć wniosek do Rejestru Handlowego w ciągu 7 dni od uchwały (art. 6 ust. 2 ustawy o Rejestrze Handlowym). Przy zmianie reprezentacji wniosek składa nowo powołany zarządca (art. 15 ust. 7), osobiście lub przez adwokata z wyraźnym pełnomocnictwem.
  6. Śledzić akta spółki. Urzędnik rejestrowy rozstrzyga po upływie trzech dni roboczych od otrzymania wniosku (art. 19 ust. 2). Jeżeli otrzymają Państwo wezwanie do usunięcia braków, trzeba je wykonać w tym samym terminie.
  7. Po wpisie poinformować banki, kontrahentów i księgowego. Zmienić osoby uprawnione do podpisu na rachunkach bankowych i uprawnienia w bankowości internetowej.

Terminy, wezwania do usunięcia braków i skargi na odmowy opisujemy w naszym poradniku o bułgarskim Rejestrze Handlowym.

Terminy, opłaty i grzywny

Co Termin lub kwota Podstawa prawna
Złożenie wniosku 7 dni od uchwały Art. 6 ust. 2 ustawy o Rejestrze Handlowym
Rozstrzygnięcie Agencji Wpisów po 3 dniach roboczych od otrzymania Art. 19 ust. 2 ustawy o Rejestrze Handlowym
Opłata za zmianę wpisanej okoliczności 7,67 EUR elektronicznie, 15,34 EUR w okienku (15 BGN / 30 BGN w Taryfie) Art. 16a ust. 3 i 4 Taryfy
Grzywna za niezłożenie wniosku 511,29–2556,46 EUR (1000–5000 BGN), może być nakładana co miesiąc Art. 40 ust. 1 i 3 ustawy o Rejestrze Handlowym
Skarga na odmowę 7 dni od doręczenia, do sądu okręgowego Art. 25 ust. 1 ustawy o Rejestrze Handlowym
Rezygnacja zarządcy 1 miesiąc dla spółki od zawiadomienia Art. 141 ust. 5 ustawy o handlu

Do opłaty państwowej dochodzą opłaty notarialne za protokół i wzór podpisu. Jeżeli wraz ze zmianą ogłasza się zaktualizowaną umowę spółki, należy się też opłata za ogłoszenie aktu. Orientacyjną sumę poda nasz kalkulator kosztów rejestracji spółki i zbycia udziałów.

Od kiedy nowy zarządca może podpisywać?

Powołanie i odwołanie zarządcy są skuteczne od chwili wpisu do Rejestru Handlowego (art. 140 ust. 4 ustawy o handlu). Umocowanie i jego wykreślenie są skuteczne wobec osób trzecich działających w dobrej wierze również dopiero po wpisie (art. 141 ust. 6).

Nowy zarządca nie powinien podpisywać w imieniu spółki przed wpisaniem zmiany, a odwołany zarządca, dopóki pozostaje wpisany, może być traktowany przez banki i kontrahentów jako przedstawiciel spółki. Dlatego wniosek warto złożyć od razu.

Zarządca chce odejść, a wspólnicy nic nie robią

Zarządca nie musi pozostawać wpisany bez końca tylko dlatego, że wspólnicy stracili zainteresowanie spółką.

Jak działa art. 141 ust. 5 ustawy o handlu

Zarządca może zażądać wykreślenia z rejestru pisemnym zawiadomieniem skierowanym do spółki. W ciągu jednego miesiąca od jego otrzymania spółka musi złożyć wniosek o wpis odwołania zarządcy. Jeżeli tego nie zrobi, zarządca może złożyć wniosek sam. Odwołanie wpisuje się niezależnie od tego, czy na jego miejsce powołano kogoś innego (art. 141 ust. 5 ustawy o handlu).

Kto musi otrzymać zawiadomienie?

To największe ryzyko. W uchwale interpretacyjnej nr 1/2020 z 31.05.2023 Zgromadzenia Ogólnego Izby Handlowej Najwyższego Sądu Kasacyjnego (ВКС) sąd przyjął, że zawiadomienie jest adresowane do spółki i w jej imieniu może je odebrać każda osoba, która zgodzi się je przyjąć, z wyjątkiem samego odchodzącego zarządcy. Nie jest skuteczne zawiadomienie, które zarządca sam „odebrał” za spółkę albo wpisał do własnego dziennika korespondencji.

Według tej samej uchwały zawiadomienie wysyła się na wpisany adres zarządu spółki, na jej adres do korespondencji, jeżeli go ma, albo na jej adres elektroniczny. Można je doręczyć każdym dopuszczalnym sposobem: listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, zawiadomieniem notarialnym lub przez prywatnego komornika sądowego (частен съдебен изпълнител). Odbiorcą może być pracownik biura, inny zarządca lub wspólnik.

Kroki dla odchodzącego zarządcy

  1. Przygotować pisemne zawiadomienie, w którym jasno wskazują Państwo, że chcą zostać wykreśleni jako zarządca na podstawie art. 141 ust. 5 ustawy o handlu.
  2. Doręczyć je spółce w sposób, który pozostawia dowód: zawiadomieniem notarialnym lub listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Wskazane jest zawiadomienie także wspólników albo właściciela.
  3. Odczekać miesiąc od otrzymania. W tym czasie nadal wykonują Państwo swoje obowiązki. Najwyższy Sąd Kasacyjny wyraźnie wskazuje, że do upływu tego terminu zarządca nie jest z nich zwolniony i może odpowiadać za szkodę na podstawie art. 145.
  4. Złożyć wniosek samodzielnie po upływie terminu, jeżeli spółka tego nie zrobiła. Dołącza się do niego pisemne zawiadomienie (art. 21 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia nr 1) wraz z dowodem jego otrzymania.

Z naszej praktyki: Warto wykorzystać ten miesiąc na zwołanie zgromadzenia wspólników z punktem „powołanie nowego zarządcy” (art. 138 ustawy o handlu). Jeżeli pod adresem zarządu nie ma nikogo poza Państwem, kto mógłby odebrać listy, doręczenie staje się trudne. Wtedy warto wysłać zawiadomienie także na adresy wspólników, np. do właściciela mieszkającego za granicą. To, czy doręczenie było prawidłowe, ocenia ostatecznie urzędnik rejestrowy i sąd na podstawie konkretnych dowodów.

Co dzieje się ze spółką bez zarządcy?

Jeżeli spółka pozostaje bez wpisanego zarządcy przez trzy miesiące, prokurator może wystąpić z powództwem o jej rozwiązanie (art. 155 pkt 3 ustawy o handlu). Powołanie nowego zarządcy to sprawa wspólników, a nie zarządcy, który odszedł.

Jeżeli są Państwo jednocześnie jedynym właścicielem i zarządcą EOOD, art. 141 ust. 5 nie jest właściwą drogą: decydują Państwo sami jako właściciel i mogą po prostu powołać innego zarządcę. Jeżeli chcą Państwo także wyjść z kapitału, zapraszamy do lektury artykułu o zbyciu udziałów w spółce.

Nowy zarządca jest za granicą

Zarządcą może być cudzoziemiec lub Bułgar mieszkający poza krajem. Zgodę i wzór podpisu zarządca musi jednak podpisać osobiście. Przedstawiciel nie może złożyć wzoru podpisu innej osoby.

  • Przed bułgarskim urzędnikiem konsularnym. Dokumenty są w języku bułgarskim i używa się ich bezpośrednio w Bułgarii, bez apostille i bez tłumaczenia.
  • Przed miejscowym notariuszem. Dodaje się wówczas apostille zgodnie z konwencją haską z 1961 r., a jeżeli państwo nie jest jej stroną, dokonuje się legalizacji konsularnej. Dokument tłumaczy się na język bułgarski, a podpis tłumacza poświadcza notariusz (art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 1).

Najlepiej podpisać wzór podpisu, zgodę i oświadczenie z art. 141 ust. 8 i 9 ustawy o handlu podczas jednej wizyty, aby za apostille i tłumaczenie zapłacić tylko raz. Więcej o formie, apostille i tłumaczeniu znajdą Państwo w naszym artykule o pełnomocnictwie z zagranicy z apostille i tłumaczeniem.

Jeżeli za granicą przebywa wspólnik, może on głosować na zgromadzeniu wspólników przez przedstawiciela z wyraźnym pisemnym pełnomocnictwem (art. 137 ust. 6 ustawy o handlu). Gdy protokół wymaga poświadczenia notarialnego, najprościej, aby przedstawiciel podpisał go w Bułgarii. Jeżeli zarządca jest obywatelem państwa spoza UE i będzie mieszkał i pracował w Bułgarii, odrębnie sprawdza się zasady pobytu. Pisaliśmy o tym w artykule o tym, jak założyć firmę w Bułgarii z zagranicy.

Częste błędy przy zmianie zarządcy

Najczęściej wniosek wraca z powodu protokołu w zwykłej formie pisemnej, gdy umowa spółki jej nie dopuszcza, braku zawiadomień wspólników, wniosku złożonego przez dotychczasowego zarządcę zamiast nowego albo zagranicznego wzoru podpisu bez apostille i tłumaczenia. Jeżeli zarządca jest wpisany także jako beneficjent rzeczywisty, warto sprawdzić, czy te dane również trzeba zaktualizować. Jak zredagować umowę spółki, aby ułatwiała takie decyzje, wyjaśniamy w naszym poradniku o rejestracji spółki OOD lub EOOD.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Ile kosztuje zmiana zarządcy w Rejestrze Handlowym?

Opłata państwowa za zmianę wpisanej okoliczności wynosi 7,67 EUR przy złożeniu elektronicznym i 15,34 EUR w okienku (15 BGN i 30 BGN w Taryfie). Do tego dochodzą opłaty notarialne za protokół i wzór podpisu.

Jak szybko nowy zarządca zostaje wpisany?

Wniosek trzeba złożyć w ciągu 7 dni od uchwały (art. 6 ust. 2 ustawy o Rejestrze Handlowym). Agencja Wpisów rozstrzyga po upływie trzech dni roboczych od otrzymania, jeżeli dokumenty są w porządku.

Czy protokół w sprawie zmiany zarządcy musi być notarialny?

Co do zasady tak. Uchwała o powołaniu zarządcy wymaga notarialnego poświadczenia podpisów i treści, chyba że umowa spółki przewiduje formę pisemną (art. 137 ust. 4 ustawy o handlu). Bez wymaganej formy uchwała jest nieważna. Formę można uregulować w umowie spółki od samego początku, co wyjaśniamy w artykule o rejestracji spółki OOD lub EOOD.

Czy wniosek może złożyć dotychczasowy zarządca?

Nie. Przy zmianie reprezentacji wniosek składa nowo powołany zarządca, osobiście lub przez adwokata z wyraźnym pełnomocnictwem (art. 15 ust. 7 ustawy o Rejestrze Handlowym). Wyjątkiem jest rezygnacja na podstawie art. 141 ust. 5 ustawy o handlu, gdy wniosek składa odchodzący zarządca.

Jak zrezygnować z funkcji zarządcy, jeżeli wspólnicy nie reagują?

Należy wysłać spółce pisemne zawiadomienie, które musi odebrać ktoś inny niż Państwo. Jeżeli spółka w ciągu miesiąca nie złoży wniosku o Państwa odwołanie, mogą Państwo złożyć go sami do Rejestru Handlowego (art. 141 ust. 5 ustawy o handlu). Odwołanie wpisuje się nawet wtedy, gdy nie powołano nowego zarządcy.

Czy odpowiadam jako zarządca do chwili wykreślenia?

Do upływu miesięcznego terminu zachowują Państwo swoje obowiązki i mogą odpowiadać za szkodę wyrządzoną spółce (art. 145 ustawy o handlu). Wobec osób trzecich działających w dobrej wierze są Państwo przedstawicielem spółki aż do wpisania wykreślenia (art. 141 ust. 6).

Czy zarządca może mieszkać za granicą?

Tak. Zarządca osobiście podpisuje wzór podpisu i oświadczenia przed bułgarskim konsulem albo przed miejscowym notariuszem, z apostille i tłumaczeniem. Szczegóły znajdą Państwo w artykule o pełnomocnictwie z zagranicy, a w przypadku spółek z zagranicznymi właścicielami w artykule o tym, jak założyć firmę w Bułgarii z zagranicy.

Czy przy sprzedaży udziałów zmienia się zarządca?

Nie automatycznie. Sprzedaż udziałów i zmiana zarządcy to odrębne okoliczności, choć często zgłasza się je razem. Jak zbywa się udziały, wyjaśniamy w artykule o zbyciu udziałów w spółce OOD.

Co zrobić, jeżeli Agencja Wpisów odmówi wpisu?

Można złożyć nowy wniosek z dodatkowymi dokumentami albo w ciągu 7 dni od doręczenia wnieść skargę na odmowę do sądu okręgowego (окръжен съд) właściwego według siedziby spółki (art. 25 ustawy o Rejestrze Handlowym). Kiedy lepsza jest każda z tych dróg, wyjaśniamy w naszym poradniku o bułgarskim Rejestrze Handlowym.

Jak możemy Państwu pomóc?

Przygotowujemy protokół, wzór podpisu i oświadczenia, sprawdzamy umowę spółki i składamy wniosek elektronicznie, po niższej opłacie. Pomagamy też zarządcom, którzy chcą zrezygnować: redagujemy zawiadomienie, organizujemy jego doręczenie i składamy wniosek o wykreślenie. Jeżeli szukają Państwo adwokata od prawa handlowego w Sofii, aby zmienić zarządcę na podstawie dokumentów podpisanych za granicą, koordynujemy podpisanie przed konsulem lub zagranicznym notariuszem.

Informacje zawarte w tym artykule mają charakter ogólny i nie zastępują porady w Państwa sprawie. Opłaty i terminy podano według stanu na listopad 2026 r. Aby omówić konkretną zmianę, prosimy o kontakt z Kancelarią Adwokacką Mechkova & Dimitrova.

Wszystkie artykuły

Powiązane artykuły

Mają Państwo pytanie prawne? Prosimy o kontakt.

Pierwsza konsultacja jest bezpłatna i niezobowiązująca.