Νομικός έλεγχος εταιρείας (due diligence) στη Βουλγαρία

Μάθετε με ποιον υπογράφετε και τι αγοράζετε πριν πληρώσετε: ελέγχουμε την εκπροσώπηση, τα βάρη, τα χρέη, τις δίκες και τις οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας και σας δίνουμε γραπτή έκθεση κινδύνων.

Με λίγα λόγια

Πώς ελέγχω μια βουλγαρική εταιρεία πριν την αγοράσω ή συνεργαστώ μαζί της;

Ελέγχουμε αντισυμβαλλομένους και εταιρείες που σκοπεύετε να αγοράσετε: ποιος τις εκπροσωπεί, ποια βάρη, οφειλές και δικαστικές υποθέσεις έχουν και αν υποβάλλουν τις οικονομικές τους καταστάσεις. Εργαζόμαστε για αγοραστές μεριδίων, προμηθευτές που παρέχουν πίστωση και επενδυτές. Λαμβάνετε γραπτή έκθεση για τους κινδύνους και συμβουλές για το πώς να προστατευθείτε στη σύμβαση. Η πρώτη συμβουλευτική συνάντηση είναι δωρεάν.

Πολλές διαφορές που καταλήγουν στο δικαστήριο θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί με έναν έλεγχο πριν από την υπογραφή. Μια εταιρεία που δεν έχει υποβάλει τις οικονομικές της καταστάσεις, ένας διαχειριστής που δεν είναι πλέον καταχωρισμένος ή μια κατάσχεση επί των μεριδίων φαίνονται στα δημόσια μητρώα, αρκεί κάποιος να κοιτάξει εγκαίρως.

Ως δικηγορικό γραφείο εμπορικού δικαίου στη Σόφια, κάνουμε δύο είδη ελέγχου: έναν γρήγορο έλεγχο του αντισυμβαλλομένου πριν από μια σύμβαση και έναν πλήρη νομικό έλεγχο (due diligence) μιας εταιρείας της οποίας αγοράζετε μερίδια. Περιγράψτε μας τη συναλλαγή τηλεφωνικά ή γραπτώς και θα σας προτείνουμε το εύρος του ελέγχου.

Πώς ελέγχεται μια εταιρεία στο βουλγαρικό Εμπορικό Μητρώο;

Η πρόσβαση στο Εμπορικό Μητρώο είναι ελεύθερη και δωρεάν (άρθρο 11, παρ. 1 του Νόμου για το Εμπορικό Μητρώο και το Μητρώο Νομικών Προσώπων Μη Κερδοσκοπικού Χαρακτήρα, ЗТРРЮЛНЦ). Η αναζήτηση ξεκινά με τον ΕΙΚ (ЕИК) της εταιρείας, τον ενιαίο κωδικό αναγνώρισής της. Ο φάκελος της εταιρείας δείχνει ποιος είναι ο διαχειριστής και πώς εκπροσωπεί την εταιρεία, το κεφάλαιο, τους εταίρους, αν η εταιρεία είναι «σε εκκαθάριση» ή αφερέγγυα και ποιες ετήσιες οικονομικές καταστάσεις έχουν υποβληθεί.

Οι καταχωρίσεις στο μητρώο έχουν πραγματική νομική ισχύ. Οι καλόπιστοι τρίτοι μπορούν να βασίζονται σε ό,τι είναι καταχωρισμένο, ακόμη κι αν δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα (άρθρο 10, παρ. 1 του ЗТРРЮЛНЦ). Γι' αυτό ελέγχουμε αν το πρόσωπο που υπογράφει τη σύμβαση είναι καταχωρισμένο ως διαχειριστής ή έχει έγκυρο πληρεξούσιο. Όλα τα είδη υποβολών εξηγούνται στον οδηγό μας για το βουλγαρικό Εμπορικό Μητρώο.

  • ποιος είναι ο διαχειριστής και αν αυτό το πρόσωπο υπογράφει τη σύμβαση·
  • το κεφάλαιο και οι εταίροι, καθώς και οι καταχωρισμένοι πραγματικοί δικαιούχοι·
  • αν η εταιρεία βρίσκεται σε εκκαθάριση ή σε αφερεγγυότητα·
  • αν έχουν υποβληθεί οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις των τελευταίων ετών·
  • αν είναι καταχωρισμένη κατάσχεση ή ενέχυρο επί των εταιρικών μεριδίων.

Τι σημαίνει αν μια εταιρεία δεν έχει υποβάλει τις ετήσιες οικονομικές της καταστάσεις;

Είναι σοβαρό προειδοποιητικό σημάδι. Αν ένας έμπορος δεν έχει υποβάλει τις οικονομικές του καταστάσεις για τα τρία τελευταία έτη, ο Εμπορικός Νόμος (Търговски закон) τεκμαίρει ότι είναι αφερέγγυος (άρθρο 608, παρ. 2). Αυτό διευκολύνει τους πιστωτές να ζητήσουν την έναρξη διαδικασίας αφερεγγυότητας. Εξηγούμε τις συνέπειες στο άρθρο μας για τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις που δεν υποβλήθηκαν και τη διαγραφή.

Πώς ελέγχεται μια εταιρεία για οφειλές, ενέχυρα και υποθήκες;

Το Εμπορικό Μητρώο δείχνει μόνο ένα μέρος της εικόνας. Τα ειδικά ενέχυρα επί απαιτήσεων, εξοπλισμού και εμπορευμάτων εγγράφονται στο Κεντρικό Μητρώο Ειδικών Ενεχύρων (Централен регистър на особените залози), ενώ το ενέχυρο επί ολόκληρης της επιχείρησης εγγράφεται και στο Εμπορικό Μητρώο, στον φάκελο της εταιρείας. Οι υποθήκες, οι κατασχέσεις και τα λοιπά δικαιώματα επί των ακινήτων της εταιρείας ελέγχονται στο Μητρώο Ακινήτων (Имотен регистър).

Οι οφειλές προς την Εθνική Υπηρεσία Δημοσίων Εσόδων (НАП) και το Εθνικό Ινστιτούτο Κοινωνικής Ασφάλισης (НОИ) δεν είναι δημόσιες. Η Εθνική Υπηρεσία Δημοσίων Εσόδων εκδίδει βεβαίωση για το αν υπάρχουν οφειλές κατόπιν αιτήματος της ίδιας της εταιρείας (άρθρο 87, παρ. 6 του Κώδικα Φορολογικής και Ασφαλιστικής Διαδικασίας, ДОПК). Τρίτος μπορεί να τη λάβει μόνο αν η εταιρεία τον έχει υποδείξει ρητά στην υπηρεσία (άρθρο 87, παρ. 7 του ДОПК). Γι' αυτό, όταν αγοράζετε μια εταιρεία, ζητάμε από τον πωλητή να την προσκομίσει. Σε μια μακροχρόνια επιχειρηματική σχέση ελέγχουμε επίσης αν ο οφειλέτης αντιμετωπίζει ήδη διαδικασίες εκτέλεσης.

Μπορεί κανείς να μάθει αν μια εταιρεία οφείλει χρήματα στο Δημόσιο;

Άμεσα, μόνο αν η εταιρεία συνεργαστεί. Μπορεί να ζητήσει βεβαίωση από την Εθνική Υπηρεσία Δημοσίων Εσόδων και να σας τη δώσει. Αν αρνηθεί, αυτό από μόνο του σας λέει κάτι. Έμμεσες ενδείξεις είναι οι καταχωρισμένες κατασχέσεις, τα ενέχυρα υπέρ της φορολογικής αρχής και οι οικονομικές καταστάσεις που λείπουν.

Νομικός έλεγχος πριν από την αγορά εταιρείας

Ο αγοραστής μεριδίων αναλαμβάνει την εταιρεία με όλα τα περιουσιακά της στοιχεία και τις υποχρεώσεις της: συμβάσεις, δάνεια, χρηματοδοτικές μισθώσεις, φορολογικούς κινδύνους και εκκρεμείς υποθέσεις. Γι' αυτό, πριν από μια μεταβίβαση εταιρικών μεριδίων, εξετάζουμε ολόκληρη την εταιρεία και όχι μόνο τον φάκελό της στο μητρώο.

Δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στους μισθούς και στις ασφαλιστικές εισφορές. Τα μερίδια μιας OOD (της βουλγαρικής εταιρείας περιορισμένης ευθύνης) δεν μπορούν να μεταβιβαστούν αν η εταιρεία έχει ληξιπρόθεσμους και απλήρωτους μισθούς ή ασφαλιστικές εισφορές προς τους εργαζομένους της (άρθρο 129, παρ. 1 του Εμπορικού Νόμου). Σύμφωνα με τροποποίηση του Εμπορικού Νόμου που ισχύει από τις 2 Απριλίου 2027, η Υπηρεσία Καταχωρίσεων (Агенция по вписванията) θα ελέγχει ηλεκτρονικά στην Εθνική Υπηρεσία Δημοσίων Εσόδων αν υπάρχουν απλήρωτες ασφαλιστικές εισφορές πριν καταχωρίσει τη μεταβίβαση.

  • ιδρυτικά έγγραφα, αποφάσεις της γενικής συνέλευσης και καταχωρίσεις στο μητρώο·
  • κυριότητα ακινήτων, οχημάτων και πνευματικής ιδιοκτησίας·
  • βασικές συμβάσεις με πελάτες, προμηθευτές, τράπεζες και εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης·
  • συμβάσεις εργασίας, μισθοί και ασφαλιστικές εισφορές·
  • άδειες και εγκρίσεις για τη δραστηριότητα·
  • εκκρεμείς δικαστικές, διαιτητικές και εκτελεστικές υποθέσεις, καθώς και φορολογικοί έλεγχοι.

Πόσο διαρκεί ο νομικός έλεγχος μιας εταιρείας;

Εξαρτάται από το μέγεθος της εταιρείας και από το πόσο γρήγορα ο πωλητής προσκομίζει τα έγγραφα. Ο έλεγχος μιας μικρής OOD χωρίς ακίνητα διαρκεί συνήθως ημέρες· μια εταιρεία με προσωπικό, ακίνητα και πολλές συμβάσεις απαιτεί εβδομάδες. Το χρονοδιάγραμμα συμφωνείται εκ των προτέρων, μαζί με το εύρος.

Τι λαμβάνετε μετά τον έλεγχο

Λαμβάνετε γραπτή έκθεση: τι ελέγξαμε, ποιους κινδύνους εντοπίσαμε και πόσο σοβαροί είναι. Δεν σταματάμε στα ευρήματα· προτείνουμε και λύσεις: όρο στη σύμβαση, μείωση του τιμήματος, αποκατάσταση του προβλήματος από τον πωλητή πριν από τη συναλλαγή ή εξασφάλιση.

Για έναν αντισυμβαλλόμενο, οι συμβουλές μας αφορούν συνήθως τους όρους πληρωμής. Όταν υπάρχουν αμφιβολίες, προτείνουμε προκαταβολή ή εξασφάλιση πληρωμής, όπως μια συναλλαγματική. Όταν αγοράζετε εταιρεία, περιλαμβάνουμε στη σύμβαση δηλώσεις και εγγυήσεις του πωλητή, καθώς και την ευθύνη του αν αποδειχθούν αναληθείς.

Μπορεί ένας έλεγχος να εγγυηθεί ότι δεν υπάρχουν κρυφές οφειλές;

Όχι πλήρως. Ορισμένες υποχρεώσεις δεν εμφανίζονται σε κανένα μητρώο, για παράδειγμα προφορικές συμφωνίες ή διαφορές που δεν έχουν ακόμη φτάσει στο δικαστήριο. Γι' αυτό ο έλεγχος συνδυάζεται με ρητές δηλώσεις του πωλητή στη σύμβαση και δικαίωμα αποζημίωσης αν αποδειχθούν αναληθείς.

Ποια έγγραφα να προετοιμάσετε;

  • Ο ΕΙΚ (ЕИК) ή η επωνυμία της εταιρείας που ελέγχουμε
  • Περιγραφή της συναλλαγής: σύμβαση με αντισυμβαλλόμενο ή αγορά μεριδίων
  • Σχέδιο σύμβασης ή προσφορά, αν υπάρχει ήδη
  • Σε αγορά εταιρείας: η εταιρική σύμβαση, οι τελευταίες οικονομικές καταστάσεις και κατάλογος ακινήτων και συμβάσεων
  • Βεβαίωση οφειλών από την Εθνική Υπηρεσία Δημοσίων Εσόδων, που προσκομίζει ο πωλητής
  • Αλληλογραφία με τον αντισυμβαλλόμενο, αν κάτι είναι ασαφές ή αμφισβητείται

Ποιος θα χειριστεί την υπόθεσή σας

Συχνές ερωτήσεις για τον νομικό έλεγχο εταιρείας στη Βουλγαρία

Είναι δωρεάν η αναζήτηση στο Εμπορικό Μητρώο;

Ναι. Η πρόσβαση στο μητρώο είναι ελεύθερη και δωρεάν, και οποιοσδήποτε μπορεί να κάνει αναζήτηση με βάση τον ΕΙΚ στον ιστότοπο της Υπηρεσίας Καταχωρίσεων. Η δική μας δουλειά είναι να διαβάσουμε σωστά τον φάκελο της εταιρείας, να ελέγξουμε τα λοιπά μητρώα και να εκτιμήσουμε τους κινδύνους για τη συγκεκριμένη συναλλαγή σας.

Χρειάζομαι πιστοποιητικό καλής κατάστασης (good standing) για μια βουλγαρική εταιρεία;

Σπάνια στη Βουλγαρία. Μόλις δηλωθεί ο ΕΙΚ, τα δικαστήρια, οι αρχές και οι τράπεζες δεν μπορούν να ζητούν αποδείξεις για καταχωρισμένα στοιχεία (άρθρο 23, παρ. 6 του ЗТРРЮЛНЦ). Πιστοποιητικό μπορεί να χρειαστεί για έναν συνεργάτη ή μια αρχή στο εξωτερικό.

Πώς ελέγχω μια αλλοδαπή εταιρεία;

Μέσω του εμπορικού μητρώου της χώρας της ή με πρόσφατο απόσπασμα ή πιστοποιητικό καλής κατάστασης που δείχνει την κατάσταση της εταιρείας και τα πρόσωπα που την εκπροσωπούν. Τα έγγραφα που θα χρησιμοποιηθούν στη Βουλγαρία χρειάζονται συνήθως επισημείωση (apostille) και μετάφραση στα βουλγαρικά.

Αρκεί να ελέγξω μόνο τον διαχειριστή;

Όχι. Πρέπει επίσης να ελέγξετε πώς εκπροσωπείται η εταιρεία, για παράδειγμα αν δύο διαχειριστές μπορούν να υπογράφουν μόνο από κοινού, και αν η εταιρεία βρίσκεται σε εκκαθάριση ή σε αφερεγγυότητα. Ελέγξτε επίσης ότι το πρόσωπο που υπογράφει είναι πράγματι ο καταχωρισμένος διαχειριστής.

Τι μπορώ να κάνω αν ανακαλύψω κρυφή οφειλή μετά τη συναλλαγή;

Αυτό εξαρτάται από τη σύμβαση. Αν ο πωλητής έδωσε δηλώσεις ότι δεν υπάρχουν τέτοιες υποχρεώσεις, μπορείτε να ζητήσετε αποζημίωση από αυτόν. Γι' αυτό οι ρήτρες αυτές πρέπει να υπάρχουν στη σύμβαση κατά την υπογραφή της.

Ελέγχετε και τα φυσικά πρόσωπα πίσω από την εταιρεία;

Ελέγχουμε τα καταχωρισμένα στοιχεία των εταίρων, των διαχειριστών και των πραγματικών δικαιούχων και αν συμμετέχουν σε άλλες εταιρείες. Δεν συλλέγουμε προσωπικές πληροφορίες πέρα από τα δημόσια μητρώα και τις λοιπές νόμιμες πηγές.

Δικηγόρος εμπορικού και εταιρικού δικαίου στη Σόφια

Έχετε νομική ερώτηση; Επικοινωνήστε μαζί μας.

Η αρχική συμβουλευτική συνάντηση είναι δωρεάν και χωρίς δέσμευση.