Umowa spółki OOD w Bułgarii

Jasne zasady między wspólnikami, zanim dojdzie do sporu: przygotowujemy i zmieniamy umowy spółki OOD i umowy wspólników dotyczące zarządu, głosowania, zysków, wyjścia i impasu.

W skrócie

Co powinna regulować umowa spółki OOD w Bułgarii?

Przygotowujemy i zmieniamy umowy spółek OOD, akty założycielskie spółek EOOD oraz osobne porozumienia wspólników. Pomagamy przedsiębiorcom i wspólnikom w Sofii i w całej Bułgarii, w tym zagranicznym wspólnikom, z góry uregulować zarządzanie, zysk, wystąpienie ze spółki i sytuacje impasu. Otrzymują Państwo dokument, który działa, gdy się Państwo nie zgadzają, a nie tylko w dniu rejestracji. Pierwsza konsultacja jest bezpłatna.

Umowa spółki (дружествен договор) to konstytucja Państwa OOD, bułgarskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z dwoma lub więcej wspólnikami. Określa, kto zarządza spółką, kto głosuje i jaką większością, jak dzieli się zysk i co się dzieje, gdy wspólnik chce odejść. Większość sporów, które widzimy, zaczyna się od umowy skopiowanej ze wzoru, która milczy akurat w kwestii, co do której wspólnicy się nie zgadzają.

Jako adwokaci od prawa gospodarczego w Sofii przygotowujemy umowy dopasowane do Państwa biznesu i relacji między wspólnikami, weryfikujemy istniejące umowy i przygotowujemy zmiany. Prosimy zadzwonić lub napisać do nas, aby omówić, co trzeba uregulować.

Co zawiera umowa spółki OOD?

Ustawa wymaga, by umowa określała podstawowe dane spółki: firmę, siedzibę, przedmiot działalności, wspólników, wysokość kapitału i udziałów, wkłady, zarządzanie i reprezentację. To minimum, bez którego Rejestr Handlowy (Търговски регистър) nie zarejestruje spółki.

Gdy jest dwóch lub więcej wspólników, minimum jednak nie wystarcza. Dobra umowa spółki reguluje też, jak podejmuje się decyzje, jakie uprawnienia ma zarządca, kiedy dzieli się zysk i jak wspólnik występuje ze spółki. W EOOD, jednoosobowej wersji OOD, ten sam dokument nazywa się aktem założycielskim (учредителен акт) i przyjmuje go jedyny właściciel. Kroki założenia spółki opisujemy na naszej stronie o rejestracji OOD.

  • firma, siedziba i adres zarządu, przedmiot działalności
  • wspólnicy, kapitał, liczba i wartość udziałów, wkłady
  • zarządca lub zarządcy działający łącznie lub samodzielnie
  • kompetencje zgromadzenia wspólników i wymagana większość
  • podział zysku i dodatkowe wkłady pieniężne
  • wystąpienie, wykluczenie i śmierć wspólnika

Czy mogę skorzystać ze wzoru umowy spółki?

Mogą Państwo, a Rejestr Handlowy go przyjmie. Wzór powtarza jednak ustawę i nie odpowiada na pytania, o które wspólnicy spierają się najczęściej: kto decyduje przy równym podziale głosów, do jakiej kwoty zarządca może podpisywać sam, jak ustala się cenę udziału, gdy wspólnik odchodzi. Jeśli biznes jest wspólny, umowa spółki powinna odpowiadać na te pytania.

Które postanowienia chronią wspólników?

Głosowanie. Ustawa wymaga jednomyślności dla niektórych decyzji, a kwalifikowanej większości dla innych. Na przykład nowego wspólnika przyjmuje się większością ponad 3/4 kapitału, a kapitał można zmienić tylko jednomyślnie. W umowie spółki można podwyższyć te większości lub wymagać zgody wszystkich w sprawach, które są dla Państwa ważne, ale nie można obniżyć ich poniżej ustawowych (art. 137 ust. 3 ustawy o handlu).

Zarządca. Proszę zdecydować, czy zarządcy działają łącznie, czy samodzielnie, i do jakiej kwoty zarządca może podpisywać umowy, zaciągać kredyty lub ustanawiać zabezpieczenia bez uchwały zgromadzenia wspólników. Te limity można też określić w umowie o zarządzanie.

Udziały i wystąpienie. Warto przewidzieć prawo pierwszeństwa nabycia przy sprzedaży udziału, metodę ustalania ceny, skutki śmierci wspólnika oraz zakaz konkurencji. Transakcję dotyczącą udziałów i weryfikację przed nią wyjaśniamy w artykule o zbyciu udziałów w OOD.

Jaka większość jest potrzebna do uchwał zgromadzenia wspólników?

To zależy od uchwały. Do przyjęcia nowego wspólnika i wyrażenia zgody na zbycie udziału osobie spoza spółki ustawa wymaga większości ponad 3/4 kapitału. Taka sama większość jest potrzebna do wykluczenia wspólnika, zmiany umowy spółki i nałożenia obowiązku dodatkowych wkładów pieniężnych, natomiast podwyższenie lub obniżenie kapitału wymaga jednomyślnej zgody wszystkich wspólników (art. 137 ust. 3 ustawy o handlu). Pozostałe uchwały zapadają większością ponad połowy kapitału, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. W przypadku wymienionych wyżej uchwał umowa spółki może jedynie przewidzieć większą większość, dlatego trzeba ją uważnie przeczytać.

Jak zmienić umowę spółki?

Umowę spółki zmienia się uchwałą zgromadzenia wspólników, a w EOOD – decyzją jedynego właściciela. Po podjęciu uchwały sporządza się zaktualizowany tekst umowy i składa go do Rejestru Handlowego wraz z protokołem i wnioskiem. Zmiany danych spółki trzeba zgłosić do wpisu w ciągu 7 dni.

W przypadku niektórych uchwał podpisy i treść protokołu muszą zostać poświadczone notarialnie: przyjęcie lub wykluczenie wspólnika, zgoda na zbycie udziału nowemu członkowi, zmiana kapitału, wybór zarządcy i rozporządzanie nieruchomościami (art. 137 ust. 4 ustawy o handlu), chyba że sama umowa spółki dopuszcza zwykłą formę pisemną. Przygotowujemy protokół, nowy tekst i wniosek oraz prowadzimy procedurę aż do wpisu.

Czy zmienioną umowę spółki trzeba ogłosić w Rejestrze Handlowym?

Tak. Aktualna umowa spółki jest ogłaszana w Rejestrze Handlowym i jest jawna: każdy może ją przeczytać w aktach spółki. Kwestie, które wspólnicy chcą zachować w poufności, lepiej więc umieścić w osobnym porozumieniu między nimi.

Co obejmuje porozumienie wspólników?

Porozumienie wspólników to osobna umowa, której nie ogłasza się w Rejestrze Handlowym. Obejmuje kwestie, których wspólnicy wolą nie upubliczniać lub których nie można zawrzeć w umowie spółki: kto finansuje spółkę i na jakich warunkach, kto wykonuje jaką pracę, zakaz konkurencji, poufność oraz procedurę sprzedaży całego biznesu.

Porozumienie wiąże wspólników, którzy je podpisali. Jeśli jeden z nich je naruszy, pozostali mogą dochodzić od niego kary umownej lub odszkodowania. Dlatego oba dokumenty nie mogą sobie przeczyć i najlepiej przygotować je razem.

Czym różni się umowa spółki od porozumienia wspólników?

Umowa spółki jest obowiązkowa, jawna i reguluje strukturę spółki. Porozumienie wspólników jest dobrowolne, poufne i reguluje relacje między wspólnikami. W razie sprzeczności wobec spółki i osób trzecich obowiązuje umowa spółki, a naruszenie porozumienia rozstrzyga się między wspólnikami.

Jak rozwiązać impas między wspólnikami?

Dwóch wspólników po 50% może zablokować każdą decyzję wymagającą większości. Jeśli umowa spółki nie przewiduje wyjścia z sytuacji, pozostaje tylko długa sprawa sądowa lub wystąpienie ze spółki za wypowiedzeniem. Dlatego umowa spółki i porozumienie wspólników powinny zawierać klauzulę na wypadek impasu.

Rozwiązania różnią się w zależności od biznesu: okres na negocjacje, mediacja, głos rozstrzygający jednego wspólnika w określonych sprawach albo mechanizm odkupu, w którym jeden wspólnik podaje cenę, a drugi wybiera, czy po tej cenie sprzedać, czy kupić. Jeśli spór już się rozpoczął, zob. naszą stronę o sporach gospodarczych.

Co się dzieje, gdy dwóch wspólników po 50% nie może się porozumieć?

Jeśli umowa spółki nie przewiduje wyjścia z sytuacji, nie można podejmować decyzji wymagających większości. Wspólnik może wystąpić ze spółki za wypowiedzeniem albo, jeśli ma ponad 1/5 kapitału, wystąpić do sądu okręgowego (окръжен съд) o rozwiązanie spółki z ważnych przyczyn (art. 155 pkt 1 ustawy o handlu), ale obie drogi są powolne i kosztowne. Uzgodniona z góry klauzula na wypadek impasu kosztuje znacznie mniej.

Jakie dokumenty należy przygotować?

  • Aktualna umowa spółki lub akt założycielski oraz numer UIC (ЕИК) spółki
  • Dane wspólników i zarządcy; w przypadku cudzoziemców – paszport
  • Podział kapitału i udziałów między wspólników
  • Ustalenia dotyczące zarządzania, zysku i wystąpienia ze spółki, nawet w dowolnej formie
  • Uchwały i protokoły zgromadzenia wspólników, jeśli zostały już przygotowane
  • Pełnomocnictwo, jeśli ktoś działa w imieniu wspólnika

Kto poprowadzi Państwa sprawę

Najczęstsze pytania o umowę spółki

Czy umowa spółki OOD wymaga notariusza przy założeniu spółki?

Przy założeniu spółki notarialnie poświadcza się tylko zgodę zarządcy i wzór jego podpisu. Przy późniejszych zmianach niektóre uchwały zgromadzenia wspólników wymagają protokołu z poświadczeniem notarialnym, chyba że umowa spółki dopuszcza zwykłą formę pisemną.

Czy EOOD ma umowę spółki?

Nie. Dokumentem założycielskim EOOD jest akt założycielski przyjmowany przez jedynego właściciela. Gdy do EOOD przystępuje drugi wspólnik, akt założycielski zastępuje umowa spółki.

Czy umowa spółki może ograniczyć sprzedaż udziałów?

Tak. Umowa spółki może przyznać pozostałym wspólnikom prawo pierwszeństwa nabycia i określić dodatkowe warunki zbycia, także między samymi wspólnikami. Osoba spoza spółki i tak musi zostać przyjęta przez zgromadzenie wspólników.

Czy umowę spółki można zmienić bez zgody drugiego wspólnika?

Zmiana umowy spółki wymaga większości ponad 3/4 kapitału (art. 137 ust. 3 ustawy o handlu). Wspólnik mający 1/4 kapitału lub więcej może ją zablokować; wspólnik o mniejszym udziale może to zrobić tylko wtedy, gdy umowa spółki przewiduje większą większość lub jednomyślność. Dlatego postanowienia, które są dla Państwa ważne, należy uregulować przy założeniu spółki.

W jakim języku sporządza się umowę spółki?

Umowa spółki składana do Rejestru Handlowego jest w języku bułgarskim. Gdy jest zagraniczny wspólnik, często przygotowujemy dwujęzyczną wersję bułgarsko-angielską, aby każdy wiedział dokładnie, co podpisuje.

Adwokat od prawa gospodarczego i spółek w Sofii

Mają Państwo pytanie prawne? Prosimy o kontakt.

Pierwsza konsultacja jest bezpłatna i niezobowiązująca.