W skrócie
Jak zarejestrować stowarzyszenie lub fundację w Bułgarii?
Rejestrujemy stowarzyszenia i fundacje dla inicjatyw obywatelskich, organizacji zawodowych i branżowych, klubów sportowych i darczyńców. Pomagamy wybrać formę i rodzaj działalności, przygotowujemy statut lub akt fundacyjny i składamy wniosek do rejestru. Otrzymują Państwo organizację, która może legalnie działać i ubiegać się o finansowanie. Pierwsza konsultacja jest bezpłatna.
Organizacja pozarządowa (NGO) to osoba prawna, która nie dzieli zysku między członków ani założycieli, lecz przeznacza swoje środki na cele, dla których została utworzona. Prawo bułgarskie przewiduje dwie główne formy – stowarzyszenie (сдружение) i fundację (фондация) – uregulowane w ustawie o osobach prawnych o celach niezarobkowych (Закон за юридическите лица с нестопанска цел, ЗЮЛНЦ).
Jako adwokat od prawa gospodarczego w Sofii pomagamy w rejestracji zarówno spółek, jak i organizacji pozarządowych – od wyboru formy po wpis. Aby omówić Państwa pomysł, prosimy zadzwonić lub napisać.
Stowarzyszenie czy fundacja: co wybrać?
Stowarzyszenie to organizacja członków, którzy łączą się wokół wspólnego celu, np. organizacja branżowa, klub sportowy, stowarzyszenie właścicieli lub rodziców. Ma walne zgromadzenie członków, które podejmuje najważniejsze decyzje, oraz organ zarządzający. Członkowie mogą do niego wstępować i z niego występować.
Fundacja nie ma członków. Fundator przeznacza majątek na określony cel, np. działalność charytatywną, stypendia, kulturę lub wsparcie dla chorych. Fundacją kierują organy wskazane w akcie fundacyjnym, a fundator może zachować pewien wpływ na nie.
- Stowarzyszenie – członkostwo, walne zgromadzenie, decyzje większością głosów.
- Fundacja – majątek przeznaczony na cel, brak członków.
- Obie formy – osoba prawna, która nie dzieli zysku.
Ile osób potrzeba do zarejestrowania stowarzyszenia?
Stowarzyszenie zakładają co najmniej trzy osoby (art. 19 ust. 1 ustawy o osobach prawnych o celach niezarobkowych, ЗЮЛНЦ), a stowarzyszenie pożytku publicznego – co najmniej siedem osób fizycznych o pełnej zdolności do czynności prawnych lub trzy osoby prawne (art. 19 ust. 2 ЗЮЛНЦ). Fundację może utworzyć jedna osoba, także w testamencie. Założycielami mogą być osoby fizyczne lub prawne, w tym zagraniczne.
Pożytek prywatny czy publiczny: na czym polega różnica?
Przy założeniu decydują Państwo, czy organizacja będzie działać na rzecz pożytku prywatnego, czyli dla własnych członków, czy na rzecz pożytku publicznego, np. w dziedzinie edukacji, ochrony zdrowia, usług społecznych, kultury, ochrony środowiska lub praw człowieka. Wybór ten wpisuje się do rejestru.
Organizacje pożytku publicznego mają więcej obowiązków: składają roczne sprawozdanie z działalności i podlegają ściślejszemu nadzorowi. W zamian łatwiej otrzymują darowizny i środki publiczne. Organizacja pożytku prywatnego może później przejść na status pożytku publicznego, ale nie odwrotnie (art. 42 ЗЮЛНЦ), dlatego wybór statusu pożytku publicznego warto dobrze przemyśleć.
Czy organizacja pozarządowa może prowadzić działalność gospodarczą?
Tak, ale tylko jako działalność dodatkową, związaną z jej głównym celem, i pod warunkiem że dochód przeznacza się na realizację tego celu. Zysk nie jest dzielony między członków ani założycieli. Jeśli Państwa głównym zamiarem jest osiąganie zysku, odpowiedniejsza jest spółka handlowa; zob. naszą stronę o rejestracji firmy.
Statut, akt fundacyjny i organy
Stowarzyszenie zakłada się na zgromadzeniu założycielskim, które przyjmuje statut i wybiera organy. Fundację tworzy się aktem fundacyjnym. Dokumenty te określają nazwę, siedzibę i adres, cele i sposoby ich realizacji, rodzaj działalności, organy oraz osoby reprezentujące organizację.
Dobry statut określa też, jak przyjmuje się i wyklucza członków, jaka jest składka członkowska, jaka większość jest potrzebna do ważnych decyzji i co dzieje się z majątkiem w razie rozwiązania organizacji. Niejasne sformułowania w tych kwestiach to częsta przyczyna sporów między członkami.
Kto reprezentuje stowarzyszenie?
Stowarzyszenie reprezentuje osoba lub osoby wskazane w jego statucie, najczęściej przewodniczący zarządu. Statut może też wymagać reprezentacji łącznej, np. przez dwóch członków, przy rozporządzaniu środkami.
Wpis do Rejestru Osób Prawnych o Celach Niezarobkowych
Organizacja pozarządowa uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do Rejestru Osób Prawnych o Celach Niezarobkowych (регистър на юридическите лица с нестопанска цел), prowadzonego przez Agencję Wpisów (Агенция по вписванията, АВ). Rejestr Handlowy i rejestr organizacji non-profit tworzą jedną wspólną elektroniczną bazę danych, dlatego zasady dotyczące wniosków, wezwań do usunięcia braków i odmów są podobne. Opisujemy je w naszym przewodniku po bułgarskim Rejestrze Handlowym.
Do wniosku dołącza się statut lub akt fundacyjny, protokół zgromadzenia założycielskiego, listę założycieli, poświadczone notarialnie wzory podpisów przedstawicieli i ich oświadczenia. Każdą późniejszą zmianę, np. nowego przewodniczącego, adresu lub statutu, trzeba zgłosić do wpisu w ciągu jednego miesiąca (art. 18 ust. 5 ЗЮЛНЦ).
Czy cudzoziemiec może być założycielem organizacji pozarządowej w Bułgarii?
Tak. Cudzoziemcy i zagraniczne organizacje mogą być założycielami oraz członkami organów stowarzyszenia lub fundacji. Dokumenty podpisane za granicą muszą być opatrzone apostille lub zalegalizowane i przetłumaczone na język bułgarski. Jak przygotować pełnomocnictwo z zagranicy, wyjaśniamy w artykule o pełnomocnictwie z zagranicy.
Jakie dokumenty należy przygotować?
- Dokumenty tożsamości założycieli; w przypadku osób prawnych – aktualny odpis z ich rejestru
- Proponowana nazwa, siedziba, adres i cele organizacji
- Wybrana forma – stowarzyszenie lub fundacja – oraz rodzaj działalności: pożytku prywatnego lub publicznego
- Dane członków organu zarządzającego i osób, które będą reprezentować organizację
- W przypadku fundacji – opis majątku przeznaczonego przez fundatora
- Pełnomocnictwo, jeśli założyciel działa przez przedstawiciela
Kto poprowadzi Państwa sprawę
Najczęstsze pytania o rejestrację organizacji pozarządowej
Ile kosztuje rejestracja organizacji pozarządowej?
Cena zależy od formy, liczby założycieli i stopnia złożoności statutu. Opłata państwowa za pierwszy wpis stowarzyszenia lub fundacji wynosi 12,78 EUR przy złożeniu elektronicznym lub 25,56 EUR w okienku. Nasze wynagrodzenie ustalamy na piśmie i z góry, po bezpłatnej pierwszej konsultacji. Opłaty notarialne za wzory podpisów są płacone osobno.
Czy stowarzyszenie lub fundacja musi mieć minimalny kapitał?
Nie. W odróżnieniu od spółek stowarzyszenia i fundacje nie podlegają wymogowi minimalnego kapitału. Fundację tworzy się jednak z majątkiem, który fundator przeznacza na jej cel, dlatego trzeba go opisać w akcie fundacyjnym.
Czy organizacja pozarządowa potrzebuje księgowego?
Tak. Organizacja prowadzi księgowość, składa roczne sprawozdania finansowe i ma obowiązki podatkowe, zwłaszcza jeśli prowadzi dodatkową działalność gospodarczą lub zatrudnia pracowników.
Czy stowarzyszenie można przekształcić w fundację?
Ustawa dopuszcza przekształcanie osób prawnych o celach niezarobkowych, ale nie w każdym kierunku. Jeśli Państwa cele się zmieniły, oceniamy, czy lepszym rozwiązaniem jest przekształcenie, zmiana statutu, czy nowa organizacja.
Ile trwa rejestracja?
Przygotowanie statutu i dokumentów trwa zwykle od kilku dni do około tygodnia. Po złożeniu wniosku Agencja Wpisów rozstrzyga w krótkich terminach ustawowych, jeśli dokumenty są w porządku.
Jak zamyka się organizację pozarządową?
Stowarzyszenie lub fundację rozwiązuje się decyzją właściwego organu lub w przypadkach przewidzianych w ustawie, a następnie przeprowadza się likwidację. Pozostały majątek dzieli się zgodnie ze statutem i ustawą; w organizacji pożytku publicznego nie może on zostać podzielony między członków.
Powiązane usługi
- Rejestracja spółki wybór między ET, EOOD, OOD i AD Czytaj więcej
- Rejestracja OOD umowa spółki, kapitał i zarządca dla wspólników Czytaj więcej
- Rejestracja EOOD akt założycielski i jeden właściciel Czytaj więcej
- Rejestracja AD i EAD statut, rada dyrektorów, akcje, kapitał Czytaj więcej
- Oddział i przedstawicielstwo oddział zagranicznej spółki lub przedstawicielstwo handlowe Czytaj więcej
- Spółka dla cudzoziemców rejestracja z zagranicy, apostille, pełnomocnictwo, bank Czytaj więcej
Mają Państwo pytanie prawne? Prosimy o kontakt.
Pierwsza konsultacja jest bezpłatna i niezobowiązująca.